Als je de afgelopen weken gespecialiseerde forums en YouTube-kanalen over hardware hebt bezocht, heb je waarschijnlijk gemerkt dat het onderwerp VRAM (of videogeheugen) met enige intensiteit wordt bediscussieerd. Gebrek aan optimalisatie in de nieuwste games, concurrentie tussen fabrikanten en buitensporige prijzen zijn de belangrijkste referentiepunten, maar veel gebruikers daar buiten willen gewoon weten hoe ze de VRAM op hun pc kunnen vergroten. Er zijn dingen die werken, dingen die niet werken, en enkele extreme gevallen die onze aandacht verdienen…
Waarom willen we meer VRAM op onze computers?
Om dezelfde reden als we conventioneel RAM willen: om de prestaties te verbeteren en zaken als paginering te voorkomen. Gamers ervaren nu meer dan ooit een gebrek aan VRAM, dankzij de nieuwste 'triple A'-titels. Naarmate we de resolutie, textuurkwaliteit en andere extra effecten (bijv. ray tracing) verhogen, stijgen de VRAM-vereisten. Een van de ergste dingen die een gebruiker kan overkomen is 'uit de VRAM vallen', en gedwongen worden om bronnen buiten de VRAM op te slaan, wat negatieve effecten veroorzaakt zoals stuttering of het zogenaamde 'pop-in' van texturen in sommige games.
We moeten ook rekening houden met de situatie van geïntegreerde grafische kaarten, die een deel van het conventionele RAM gebruiken voor hun functies. Dit is geen ideale configuratie, simpelweg omdat het systeemgeheugen langzamer is en het gebruikte deel gereserveerd blijft. Deze grafische modules moeten echter met een of ander geheugen werken, ongeacht de snelheid. Dat gezegd hebbende, hoe kun je de VRAM op een computer vergroten? Het antwoord is complexer dan het lijkt.
Geldige optie: de voor iGPU's gereserveerde VRAM vergroten in de BIOS/UEFI
De gebruiker heeft de mogelijkheid om de hoeveelheid VRAM voor zijn geïntegreerde grafische kaarten te forceren/opnieuw te configureren, hoewel dit afhangt van de hardwarefabrikant, de hoeveelheid RAM-geheugen in het systeem, het type BIOS/UEFI dat is geïnstalleerd, of een combinatie van deze factoren. In een perfecte wereld zou die optie op Auto moeten staan, zodat het systeem en applicaties exact nemen wat ze nodig hebben... maar we leven niet in een perfecte wereld. Sommige games verafschuwen de automatische modus en uiten hun afkeuring met prestatieverlies of fouten zoals 'onvoldoende VRAM'.
De exacte optie in het BIOS/UEFI heeft verschillende namen. Sommige fabrikanten noemen het VGA Share Memory Size, anderen UMA Frame Buffer Size. Het doel is hetzelfde: een nieuwe waarde selecteren voor het aan het videogeheugen toegewezen geheugen. Nu is dit geen wondermiddel. Het forceren van de hoeveelheid VRAM in het BIOS/UEFI is een compatibiliteitsparameter. Het garandeert op geen enkele manier extra FPS, en zoals we hierboven al vermeldden, zal het extra geheugen niet beschikbaar zijn voor het systeem omdat het 'gereserveerd' blijft. Er moet hier veel geëxperimenteerd worden.
De virale optie die niet werkt: de Register-hack
Een snelle zoekopdracht op Google naar hoe je de VRAM op elke pc kunt vergroten, levert tientallen resultaten op met deze optie. Blijkbaar moet de gebruiker de Register-editor openen, naar het pad HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Intel gaan, een nieuwe sleutel binnenin maken met de naam GMM, en binnen diezelfde sleutel een DWORD-waarde van 32 bits maken met de naam DedicatedSegmentSize. De laatste stap is het toewijzen van een decimale waarde tussen 0 en 512 (of 4096 volgens andere bronnen) en de computer opnieuw opstarten.
Ten eerste geeft de string duidelijk aan dat deze instelling gericht is op Intel-grafische chips. En ten tweede suggereren rapporten dat DedicatedSegmentSize niets doet, omdat het een 'vervalsing' is, een manier om het rapport van beschikbare VRAM te manipuleren om compatibiliteitsproblemen op te lossen. We delen deze methode om educatieve redenen, maar verwacht geen wonderen.
De weg van het geld: een videokaart kopen
*slow clap*... ja, geld naar het VRAM-tekort gooien is het meest voor de hand liggende, maar we kunnen de effectiviteit ervan niet ontkennen. Bij het installeren van een nieuwe grafische kaart (die superieur zou moeten zijn aan de geïntegreerde optie), voegen we niet alleen dedicated VRAM toe aan het systeem, maar schakelen we ook het hele reserveringssysteem uit, waardoor het conventionele RAM volledig vrijkomt (tenzij de gebruiker toch besluit om de iGPU te forceren, maar dat is een ander verhaal). Uiteraard is dit geen pad dat een laptop kan volgen, en het is waarschijnlijk dat andere configuraties ook een update van de voeding nodig hebben.
Het nieuwe uiterste: modding
Een van de voorbeelden die we aanhaalden in onze verkenning van het Videocard Virtual Museum was de grafische kaart Matrox G200, waarmee de gebruiker zijn VRAM kon uitbreiden met een externe module. Zoals je je kunt voorstellen, staan noch Nvidia, noch AMD, noch Intel dit proces toe, maar sommige modders daar buiten besloten de regels te trotseren, met zeer positieve resultaten. In essentie bevestigen deze experimenten wat we al vermoedden: fabrikanten gebruiken VRAM-configuraties in hun producten als barrières om prijzen te segmenteren en prestaties te beperken.
