Een van de attracties die in het begin van de vorige eeuw de circussen, kermissen en parken stormenderhand veroverde, was Olga, La Mujer Sin Cabeza. In de loop der tijd kreeg ze namen als Tina of Madame Yvette, maar haar essentie bleef intact: een vrouw die ogenschijnlijk zonder hoofd was, en die basisinstructies kon opvolgen en zich veel beter kon bewegen dan een robot…
Het was niet makkelijk om in de eerste decennia van de twintigste eeuw het geld van mensen te verdienen voor de entertainmentmarkt. In sommige gevallen werden extremen bereikt die de moderne wereld vandaag de dag volledig afwijst (dierenmishandeling staat bovenaan de lijst, en we mogen de 'freaks' van P.T. Barnum niet vergeten), maar een van de belangrijkste middelen was de illusie.
Als we er even over nadenken, is het eigenlijk zo dat het bedriegen van de ogen-hersenen-combinatie niet zo ingewikkeld is, en een oprechte verrassing is altijd een paar centen waard. Als we daar een paar mechanische trucs, geluiden en een buitengewoon verhaal als ondersteuning aan toevoegen, was het resultaat iets waar bezoekers weken over zouden praten. Een van de meest gedocumenteerde voorbeelden is Olga, La Mujer Sin Cabeza.
Olga, La Mujer Sin Cabeza
Het verhaal vertelt ons dat de act van Olga in 1937 naar de Verenigde Staten kwam, gebracht vanuit Hamburg door een man die zichzelf 'Dokter Heineman' noemde, ook bekend als Egon Heineman, die naar Engeland was verhuisd (waar hij Olga oorspronkelijk had gepresenteerd) op de vlucht voor het 'nieuwe' nazi-Duitsland.
Het eerste wat het publiek zag was dokter Heineman vergezeld van een verpleger, maar eerder hoorden ze de 'oorsprong' van Olga: een meisje uit Hamburg dat gedeeltelijk onthoofd was geraakt bij een verschrikkelijk ongeluk tijdens een reis met de Orient Express.
Een van de passagiers in de trein was 'Dokter Landau' (een soort analoog van Dr. Frankenstein), die verschillende experimenten had uitgevoerd met levensondersteunende systemen. Landau slaagde erin Olga te redden... maar in het proces moest hij haar hoofd volledig verwijderen. Het eindresultaat was beschikbaar voor bezoekers, voor het luttele bedrag van tien dollarcent.
De verschijning van Olga was verontrustend: een reeks buizen kwam uit haar nek, en was verbonden met verschillende potten met 'vloeibaar voedsel en supplementen' om haar in leven te houden. Mensen waren vooral onder de indruk dat Olga commando's kon opvolgen en zich kon bewegen bijna als een normaal persoon. De meest voorkomende actie (na een korte aanwijzing van de verpleger) was het uittrekken van een van haar handschoenen, en dat doorbrak het idee dat ze een robot of een wassen beeld was.
De explosieve populariteit van de act (dankzij zijn verschijning op de Wereldtentoonstelling van 1939) zorgde ervoor dat andere evenementen het snel kopieerden. Op verschillende plaatsen werd Olga bekend als Tina, Robin en de verfijnde 'Madame Yvette', van wie we een video hebben:
De act was overtuigend, en het publiek voelde zich niet bepaald opgelicht. Dus… hoe deden ze het? Wat was het mechanisme achter Olga, La Mujer Sin Cabeza? Ik denk dat de geoefende ogen van onze lezers al een detail of twee hebben opgemerkt, maar de officiële uitleg is dat de truc afhangt van twee spiegels, die zo zijn geplaatst dat ze een 'V' vormen.
De horizontale stokken bieden extra ondersteuning, en het verbindingspunt van de spiegels blijft verborgen in de centrale kolom met de buizen. Het enige wat de actrice hoeft te doen is haar hoofd achter de 'V' plaatsen, haar armen bewegen, en de spiegels de illusie laten voltooien.
Andere versies van Olga gaven haar een neptorso (dat wil zeggen dat alleen de armen echt waren), en gebruikten bovendien donkere achtergronden en verborgen de horizontale stokken door de stoel te verhogen of deze lichtjes naar achteren te kantelen.
Een ander opvallend gegeven over deze truc is de levensduur ervan. De beschikbare informatie suggereert dat Olga en haar onthoofde tweelingzussen voor het laatst verschenen in Canada rond 1983, en zelfs een versie was aanwezig op de editie van 2002 van het Ozzfest… wat eerlijk gezegd heel toepasselijk klinkt.
Tot slot wil ik een act noemen die op een vergelijkbaar concept was gebaseerd, maar dan omgekeerd. Het gaat om Spidora, de Spinnenvrouw, die het gezicht van een mooie vrouw 'verbonden' toonde met het afschuwelijke lichaam van een gigantische spin. Persoonlijk geef ik de voorkeur aan Olga, niet omdat ik iets tegen spinnen heb, maar omdat haar illusie veel uitgebreider was.
