Net als bij het concept van de IBM-pc bracht MS-DOS stabiliteit en compatibiliteit in de computerwereld, maar niemand ontkent dat sommige beperkingen aanzienlijk waren... te beginnen met de interface. Veel bedrijven probeerden dat gat te vullen met de ontwikkeling van bestandsbeheerders, en als er één boven de rest moet worden geplaatst, is het zeker Norton Commander, dat tientallen klonen heeft geïnspireerd (en nog steeds inspireert).
De wereld van de informatica betreden in de jaren '80 was niet bepaald eenvoudig. Overstappen van de zogenaamde 'thuissystemen' naar IBM-pc-compatibele klonen vereiste een ritueel dat niet bepaald geschikt was voor beginners, vanwege de handleidingen (met honderden pagina's!) die bij sommige nieuwe apparaten werden geleverd, en de natuurlijke interface van MS-DOS. Ik overdrijf niet: alles wat de gemiddelde pc aan tekst en grafisch materiaal bood, was dit:
Een van de grote uitdagingen waarmee bedrijven in die tijd werden geconfronteerd, was het bouwen van bruggen, routes, mechanismen om gebruikers en hun computers dichter bij elkaar te brengen. Dat leidde tot interactieve tutorials, layouts met snelkoppelingen om op toetsenborden te plaatsen, en natuurlijk speciale software.
Bestandsbeheerders werden al snel een essentieel onderdeel van de puzzel. Een van de eerste voorbeelden was de PathMinder van Westlake Data Corporation, die in september 1984 in de schappen lag, maar twee jaar later debuteerde degene die veel gebruikers tot de ultieme bestandsbeheerder kroonden: Norton Commander.
Norton Commander: een 'stuurwiel' voor MS-DOS
Ondanks wat de naam doet vermoeden, is Norton Commander een creatie van ontwikkelaar John Socha, die nu als hoofdsoftwarearchitect bij Microsoft werkt. Oorspronkelijk heette het VDOS (Visual DOS), en de voorlopige versies waren in assembler geschreven, maar Socha gaf zelf toe dat dat te veel tijd kostte, en koos uiteindelijk voor een mix van assembler en C. Later kwam hij bij Peter Norton Computing als directeur onderzoek en ontwikkeling, en VDOS werd Norton Commander voor zijn eerste publieke versie.
Wanneer je Norton Commander voor het eerst opent, zul je waarschijnlijk twee extra opdrachtbalken zien zonder extra informatie, maar door op Ctrl+F1 en Ctrl+F2 te drukken, activeer je de twee iconische panelen die het scherm in tweeën splitsen, Left en Right. Elk van deze panelen kan verschillende niveaus van detail over de opgeslagen bestanden en mappen weergeven. Brief is een lijst van de inhoud, Full verdeelt het paneel in naam, grootte, datum en tijd, Wide verwijdert de tijdkolom, Tree genereert een boom met alle mappen en submappen op de schijf, en Quick View activeert een snelle weergave van wat elk bestand bevat.
Het menu Files toont een lijst met de belangrijkste opdrachten die aan de functietoetsen zijn gekoppeld. De meest opvallende strekken zich uit van F3 tot F8: F3 en F4 zijn respectievelijk weergave en bewerking van bestanden (ja, je kunt tekstbestanden bewerken vanuit Norton Commander), F5 en F6 kopiëren en verplaatsen, F7 maakt nieuwe mappen aan, en F8 dient om te verwijderen. F9 is de Pull Down die het bovenste menu activeert, en F10 is Quit, wat ons terugbrengt naar de oorspronkelijke shell. Om de schijf in elk paneel te wijzigen, zijn de snelkoppelingen Alt+F1 (Left) en Alt+F2 (Right).
Norton Commander een "eenvoudige bestandsbeheerder" noemen zou een ernstige fout zijn. Het programma bevat mogelijkheden om diskettes te kopiëren en te formatteren, schijflabels te wijzigen en schijven op te schonen (ZEER belangrijk als je de harde schijfcapaciteit in megabytes telt), een hardware-identificatie, een terminalemulator om verbinding te maken met de oude BBS, een EGA-modus met 50 regels, en iets dat echt essentieel is: Link-ondersteuning om bestanden over te zetten tussen twee computers via COM- en LPT-poorten. De overdrachtssnelheid was vreselijk, maar het alternatief bracht ons terug naar diskettes. Norton Commander gaf ons niet alleen genoeg redenen om nooit naar de standaard DOS te gaan, maar beschermde ook onze mentale gezondheid.
En als ik het op Windows wil?
De ontwikkeling van Norton Commander voor MS-DOS duurde tot juli 1998 met de release van de laatste editie 5.51, die de compatibiliteit onder Windows verbeterde (het zogenaamde Norton Commander for Windows eindigde zijn avontuur in versie 2.01) en ondersteuning voor lange bestandsnamen toevoegde, maar tegen die tijd had Microsoft al alles op zijn pad veroverd.
Norton Commander is echter een van de meest gekloonde programma's ter wereld geweest (en is dat nog steeds). Volkov Commander debuteerde in '92, en Miguel de Icaza creëerde de fantastische Midnight Commander voor Linux in 1994 (met ports voor Windows en recente updates). Als je nog geavanceerdere klonen verkiest, kan ik er drie noemen die zeker je aandacht verdienen: Total Commander, shareware met plug-in-ondersteuning en een Android-variant, Double Commander waar ik onlangs over sprak, en de Multi Commander, aanbevolen door onze eigen lezers. Probeer het eens!
