Op 3 november 2026 stemden inwoners van meerdere Amerikaanse gemeenten over datacenters. De uitslagen wezen vaak op verzet, maar de stemmingen hadden niet overal hetzelfde juridische effect: sommige waren adviserend, en een beperkende uitslag betekende niet automatisch dat een concreet project werd stilgelegd.
In een update van 5 november meldde KCRA dat 47 maatregelen op het stembiljet hadden gestaan. Volgens de tekst van het bericht hadden 45 een beperkende uitkomst, werd één maatregel als toestaan ingedeeld en stond één uitslag nog open. Dat is een gerapporteerde momentopname, geen optelsom van alle verschillende tellingen die tijdens de verkiezingsnacht circuleerden.
NeoTeo beschreef eerder hoe inwoners zich tijdens lokale bijeenkomsten over datacenters uitspraken. Dat eerdere artikel over lokale vergaderingen gaat over inspraak; de stembiljetten legden kiezers concrete lokale maatregelen voor.
De stemvraag bepaalde wat er kon veranderen
De voorstellen verschilden sterk. Kiezers stemden onder meer over bouwverboden, moratoria, beperkingen op elektriciteits- of watergebruik, bestemmingsplannen en extra toetsing. Een uitslag tegen een voorstel kon dus iets anders betekenen dan een direct bouwverbod. Route Fifty meldde bovendien dat sommige stemmingen adviserend waren en lokale bestuurders niet bonden.
Een uitslag vertelt daarom niet op zichzelf of een vergunning is ingetrokken of een bouwproject is geannuleerd. Daarvoor is van belang wat de betreffende maatregel precies regelde en of die bindend was.
Harwood stemde over extra toetsing van toekomstige projecten
In Harwood, North Dakota, verwierpen kiezers een amendement dat voor bepaalde grote industriële projecten een onafhankelijke beoordeling en openbare hoorzitting zou vereisen. Route Fifty meldde dat ongeveer driekwart van de 430 stemmers tegen het amendement stemde. De regel zou gelden voor toekomstige projecten; de al goedgekeurde campus van Applied Digital viel erbuiten.
De uitslag keurde dus geen nieuw datacenter goed. Kiezers wezen een extra procedure voor toekomstige projecten af. Dat onderscheid verklaart waarom Harwood in sommige uitslagenoverzichten als uitzondering werd ingedeeld, zonder dat de stemming een vergunning voor een specifiek project verleende.
Joe Brettell vergelijkt het debat met fracking
Joe Brettell, oprichter van energie-PR-bedrijf Forward Energy Public Relations, vergeleek het verzet tegen datacenters in een CBS News-interview met het eerdere debat over fracking. Volgens hem gingen gemeenschappen en oliebedrijven na verloop van tijd met elkaar in gesprek over de regels die inwoners aanvaardbaar vonden. Dat is Brettells visie op hoe het debat zich kan ontwikkelen.
