CERN schat dat de High-Luminosity Large Hadron Collider (HL-LHC), de upgrade van de bestaande Large Hadron Collider (LHC), ongeveer 1,8 Zwitserse frank aan maatschappelijke baten per geïnvesteerde frank oplevert. Dat is een modelraming van maatschappelijke waarde tegenover een toekomst zonder upgrade, geen commerciële inkomstenraming voor CERN.

Wat CERN met de schatting vergelijkt

De berekening telt alleen baten mee die volgens het model ontstaan doordat de LHC de HL-LHC-upgrade krijgt. Als tegenfeitelijke situatie neemt CERN een LHC die met gewoon onderhoud tot ongeveer 2030 blijft werken en daarna stopt met gegevens verzamelen, wanneer het ontdekkingspotentieel is benut. In dat scenario worden medewerkers elders ingezet en blijft de tunnel veilig maar ongebruikt. De HL-LHC-raming telt dus niet alle voordelen van CERN of de LHC mee, maar het verschil tussen deze twee toekomsten.

Hoe het model maatschappelijke baten waardeert

De analyse rekent onder meer de gevolgen van opleiding, leveranciers, software, publieksactiviteiten en wetenschappelijke publicaties mee. Massimo Florio en Jessica Catalano beschrijven de waarderingsmethoden voor deze batenkanalen als volgt:

BatenkanaalGeschat aandeel van de extra batenWaarderingsmethode
Opleiding van beginnende onderzoekers40,3%Geschatte levenslange salarispremie ten opzichte van vergelijkbare onderzoekers die niet bij CERN zijn opgeleid.
Leveranciers en vrij beschikbare software37,7% samenEconomische spillovers bij leveranciers en de waarde van vrij beschikbare software.
Publieke waarde10,7%Enquêtes naar wat belastingbetalers bereid zijn te betalen voor publieke waarde.
Culturele betrokkenheid5,7%Waarde van bezoeken en publieksactiviteiten.
Wetenschappelijke publicaties5,6%Waarneembare verspreiding en verwijzingen naar publicaties.

Opleiding is daarmee het grootste afzonderlijke batenkanaal. Voor leveranciers schat de analyse bovendien dat elke frank aan hoogwaardige technologie-inkoop ongeveer drie frank aan extra omzet of bespaarde kosten oplevert. Dat is een geraamd effect bij leveranciers, geen opbrengst die CERN zelf ontvangt.

De analyse laat de intrinsieke waarde van toekomstige ontdekkingen buiten beschouwing. De waarde van publicaties wordt benaderd aan de hand van hun waarneembare verspreiding en verwijzingen, niet door een geldbedrag toe te kennen aan nieuwe natuurkundige ontdekkingen.

Wat de simulaties zeggen

CERN liet 15 onzekere variabelen doorrekenen in 50.000 Monte-Carlosimulaties. In 94% daarvan was de netto contante waarde (NCW) positief. NCW is de waarde van toekomstige kosten en baten omgerekend naar geldwaarde van nu; het percentage beschrijft dus de uitkomsten binnen deze modelberekeningen.

Een afzonderlijk pessimistisch scenario met totale kosten boven de referentieraming kwam uit op ongeveer 80% simulaties met een positieve NCW. Dat is een andere berekening dan de 94% in het hoofdscenario. Bij vaste parameters op basis van de beste ramingen bedroeg de NCW CHF 3,3 miljard in prijzen van 2016; in de helft van de simulaties lag de uitkomst boven CHF 5,3 miljard.

De tijd- en geldbasis van de berekening

De boekhoudperiode liep van 1993 tot 2038. In de analyse was 2038 de toen verwachte operationele einddatum. Florio en Catalano beschrijven de bedragen in constante Zwitserse franken van 2016, met een discontovoet van 3%. Disconteren rekent toekomstige bedragen terug naar hun waarde op een eerder moment. Hun toelichting noemt ook een latere herziene verwachting van 2041 voor het einde van de activiteiten.