9 października 2026 r. astronauci na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) rozpoczęli wsparcie końcowego wycofywania Fluid Science Laboratory (FSL), poinformowała Europejska Agencja Kosmiczna (ESA). Ostatnie działania naukowe laboratorium zakończyły się w lipcu 2026 r. FSL mieści się w europejskim module Columbus.
Czym zajmowało się Fluid Science Laboratory
FSL służyło do badań dynamiki płynów i miękkiej materii w warunkach mikrograwitacji — środowisku, w którym pozorny ciężar obiektów jest bardzo mały. Naukowcy badali między innymi płyny, piany, emulsje, żele i materiały ziarniste, a także wrzenie, spalanie i przekazywanie ciepła.
Wśród eksperymentów ESA wymienia GEOFLOW, który modelował procesy podobne do zachodzących głęboko we wnętrzu Ziemi; RUBI, poświęcony spalaniu i przekazywaniu ciepła; FOAM-C, dotyczący pian ciekłych; oraz COMPGRAN, badający materiały ziarniste. Program PASTA-3 koncentrował się na emulsjach stabilizowanych cząstkami.
Dorobek operacyjny FSL
Według ESA laboratorium działało na orbicie ponad 18 lat, choć zaprojektowano je na 10 lat pracy. W tym czasie wykonało ponad 101 000 okrążeń Ziemi, obsłużyło 18 eksperymentów naukowych i zgromadziło ponad 42 000 godzin pracy.
Planowane wycofanie i dalsze wykorzystanie miejsca
ESA planuje przygotować FSL do bezpiecznej utylizacji na pokładzie przyszłego statku cargo, usunąć laboratorium z modułu Columbus i przekazać je temu statkowi, aby weszło w atmosferę w ramach destrukcyjnego zakończenia misji. Jako pierwszy sprzęt badawczy, który ma zająć zwolnione miejsce, ESA wskazuje X-Ray Facility (XRF).
