Jeśli wcześniaki napotykają wiele trudności nawet przy wszystkich zaletach nowoczesnej medycyny, nietrudno wyobrazić sobie, co działo się z nimi na początku XX wieku. Samo pojęcie inkubatora noworodkowego mogło dać im szansę na walkę, ale instalacja tych urządzeń w szpitalach przyspieszyła dopiero w latach 1920–1922. Jedyną alternatywą, jaką wielu rodziców miało wówczas, było zamienienie swoich dzieci w atrakcję na jarmarkach Coney Island w Nowym Jorku i oddanie ich pod opiekę Martina A. Couneya, dziwnego lekarza pochodzenia europejskiego…

Atrakcja, która uratowała tysiące wcześniaków
wcześniaki

Pod koniec XIX i na początku XX wieku parki rozrywki posuwały się do skrajności, by ludzie płacili za obejrzenie czegoś, czego nigdy wcześniej nie widzieli. Mówiliśmy już o ludzkich osobliwościach P.T. Barnuma i zgłębialiśmy tajemnice Olgi, kobiety bez głowy, ale dziś kolej na coś zupełnie innego. Nie ma tu żadnych sztuczek ani iluzji.

Właściwie jest to bardzo cenny środek medyczny... który o świcie 1900 roku musiał być prezentowany jako rodzaj „freak show”. Mam na myśli inkubatory noworodkowe doktora Martina A. Couneya, które działały w parku rozrywki Dreamland (Coney Island, Nowy Jork), a później w Luna Parku aż do lat 40. XX wieku.

„Wcześniaki Martina A. Couneya”

Atrakcja, która uratowała tysiące wcześniaków
Inkubatory na Wystawie Panamerykańskiej w Buffalo, 1901
Atrakcja, która uratowała tysiące wcześniaków
Jedno z niewielu zdjęć Couneya

Po raz pierwszy Couney wystawił swoje inkubatory z dziećmi w środku na wystawie w Berlinie w 1896 roku. Potem odwiedził Londyn i Wystawę Panamerykańską w Buffalo w 1901 roku, ale na stałe osiadł w Stanach Zjednoczonych dwa lata później. Pomysł był prosty: ludzie mieli płacić 25 centów za osobę, aby wejść do sali z inkubatorami i zobaczyć dzieci.

Zebrane pieniądze były przeznaczone na utrzymanie całej atrakcji, w tym całodobową opiekę nad dziećmi i pielęgniarki, a Couney nie prosił rodziców o ani grosza. Dreamland zniknął w wyniku ogromnego pożaru w 1911 roku, ale wszystkie dzieci zostały przeniesione do Luna Parku.

Atrakcja, która uratowała tysiące wcześniaków
Atrakcja w Dreamlandzie, zanim park pochłonęły płomienie
Atrakcja, która uratowała tysiące wcześniaków
„Z ŻYWYMI DZIEĆMI!” (Targi Światowe w Chicago, 1933)

Oczywiście nie wszyscy zgadzali się z tą atrakcją, a Couney był postacią kontrowersyjną. Czynnik artystyczny polegał na ubieraniu dzieci w za duże ubrania, aby podkreślić ich maleńkość za szkłem, ale lekarz zawsze bronił się, twierdząc, że robi reklamę „dla właściwej opieki” nad wcześniakami, podczas gdy w innych czasach „pozostawiliby ich na śmierć”.

Jednak najostrzejsza krytyka dotyczyła kwalifikacji Couneya jako lekarza, które nigdy nie zostały potwierdzone. Dostępne dane sugerują, że został jedynie „przeszkolony” w obsłudze inkubatorów przez jednego z uczniów Étienne’a Stéphane’a Tarniera, pierwszego lekarza, który regularnie stosował inkubatory noworodkowe do opieki nad wcześniakami. Mimo to szacuje się, że atrakcja Couneya uratowała ponad 6 500 dzieci z ogółem 8 000.

Źródło: