CLPS 2: NASA wybrała osiem firm do rywalizacji o księżycowe zlecenia

NASA 7 listopada 2026 r. wybrała osiem firm do rywalizacji o przyszłe dostawy na powierzchnię Księżyca w ramach CLPS 2. Dziesięcioletnia umowa ramowa ma łączny limit 10 mld dolarów, a poszczególne misje mają być przyznawane w kolejnych postępowaniach. Wybrane firmy zyskały prawo ubiegania się o te zlecenia.

Jak działa CLPS 2 i kto może zdobyć zlecenia

CLPS 2 to kolejna faza inicjatywy Commercial Lunar Payload Services, czyli komercyjnych dostaw ładunków na Księżyc. NASA ogłosiła wybór wykonawców podczas wystawy i pokazów lotniczych MAX POWER w Centrum Kosmicznym im. Kennedy’ego na Florydzie.

Do grupy zakwalifikowały się:

• Blue Origin,
• Firefly Aerospace,
• Intuitive Machines,
• ispace-U.S.,
• Lockheed Martin Space,
• Northrop Grumman Space Systems,
• SpaceX,
• Voyager Technologies.

Podstawą współpracy jest umowa IDIQ. W tym amerykańskim modelu kontraktu wielkość i terminy dostaw określa się w kolejnych zleceniach. CLPS 2 obejmuje wielu wykonawców, którzy mogą konkurować o konkretne misje. Kwota 10 mld dolarów wyznacza maksymalną łączną wartość zamówień w całej umowie.

Firmy mają odpowiadać za zarządzanie pracami, budowę i obsługę lądowników. Ich zadaniem będzie transport ładunków naukowych, technologii i elementów infrastruktury NASA na powierzchnię Księżyca. Agencja chce dzięki rozszerzonej sieci dostawców zwiększyć częstotliwość takich lotów i wspierać rozwój programu Moon Base, którego celem jest długotrwała obecność ludzi na Księżycu.

Równolegle pozostaje w mocy wcześniejsza umowa CLPS 1.0. NASA podniosła jej wartość z 2,6 do 4,2 mld dolarów. Obowiązuje ona do listopada 2028 r., a na dokończenie wcześniej przyznanych dostaw przewidziano dodatkowe pięć lat, do listopada 2033 r.

Odrębne zlecenia dla PROMISE i misji VADR

Wraz z wyborem dostawców CLPS 2 NASA ogłosiła również odrębny kontrakt na dostawę łazika PROMISE oraz sześć zleceń w ramach VADR. Każde z tych przedsięwzięć ma własny zakres kontraktowy i inne zadania w przygotowaniach do działalności na Księżycu.

„Most importantly, we’ve taken action, awarding new contracts and forging new partnerships to accelerate development.”Carlos García-Galán, kierownik programu Moon Base w NASA

PROMISE ma zbadać grunt na południowym biegunie

Blue Origin otrzymała kontrakt na dostarczenie i rozmieszczenie łazika PROMISE na południowym biegunie Księżyca za pomocą lądownika Mark 1. Wartość podstawowa wynosi 94 mln dolarów, a dodatkowa opcja opiewa na 140 mln dolarów i zależy od wyników realizacji. NASA określa to zlecenie jako rozszerzenie zamówienia z maja 2026 r., dotyczącego dostarczenia dwóch pojazdów terenowych na Księżyc.

PROMISE ma być sześciokołowym łazikiem z zasilaniem jądrowym, zdolnym do pracy podczas długich księżycowych nocy oraz w obszarach stale zacienionych. To istotna część jego planowanego zadania: badania powierzchni i warstw podpowierzchniowych południowego bieguna, oceny potencjalnych zasobów oraz zbierania informacji potrzebnych do wyboru miejsc lądowania i budowy przyszłej infrastruktury.

Wiertło łazika ma pobierać próbki regolitu, czyli luźnego materiału pokrywającego powierzchnię Księżyca, do głębokości około 1 m. Do badań przewidziano również spektrometry, czujniki temperatury i promieniowania oraz kamery rejestrujące światło widzialne. Na pokładzie mają znaleźć się komputer odporny na promieniowanie, czujniki i algorytmy autonomicznego działania.

Budową łazika i prowadzeniem misji zajmie się NASA Jet Propulsion Laboratory, czyli JPL. PROMISE ma powstać z zapasowych podzespołów przeznaczonych do lotu oraz inżynieryjnych modeli testowych przygotowanych dla łazików Curiosity i Perseverance. NASA wyznacza cel startu na koniec 2028 r. i planuje 18-miesięczną misję łazika.

Sześć zleceń VADR dla trzech firm

VADR jest osobnym, dziesięcioletnim mechanizmem zamówień IDIQ na usługi startowe, z maksymalną łączną wartością wszystkich kontraktów wynoszącą 5 mld dolarów. Sześć ogłoszonych zleceń ma wartość około 1,3 mld dolarów. Otrzymały je Arrow Science and Technology, Blue Origin oraz Impulse Space.

NASA przewiduje w tych pracach kilka rodzajów misji i demonstracji:

Zakres prac obejmuje więc także transport i operacje w przestrzeni kosmicznej, zanim ładunek trafi na powierzchnię. NASA wymienia Firefly Aerospace, Impulse Space i Quantum Space jako dostawców pojazdów transportowych dla części tych misji. Niektóre misje mogą wystartować na rakiecie Terran R firmy Relativity Space.

Łączność i energia dla przyszłej bazy

Osobne zadanie otrzymała także SpaceX. W ramach istniejącej umowy dotyczącej logistyki księżycowej firma ma w 2028 r. wysłać za pomocą Starship satelity komunikacyjne w przestrzeń między Ziemią a Księżycem. To planowana demonstracja łączności wspierającej dalszą eksplorację.

NASA zleciła również prace nad komponentami miniCAST, planowanej niewielkiej wieży komunikacyjnej i solarnej. Projekt ma wykorzystywać komercyjne podzespoły, w tym panele słoneczne, akumulatory i sprzęt do bezprzewodowego przesyłania energii. Prace nad magazynowaniem energii otrzymała Honeybee Robotics, należąca do Blue Origin. Za komponenty wytwarzające energię odpowiada Redwire, a za bezprzewodowy przesył energii Yank Technologies, Inc.

Na początek 2027 r. NASA przewiduje ogłoszenie osobnego postępowania dotyczącego w pełni zintegrowanych systemów zasilania na Księżycu.