22 października 1964 roku, rankiem, w stanie Missisipi wybuchła bomba jądrowa. Detonacja nie rozpoczęła wojny ani nie zwiększyła napięć ze Związkiem Radzieckim, ale dosłownie wstrząsnęła mieszkańcami hrabstwa Lamar. Eksplozja była częścią podziemnego testu w kopule solnej Tatum, na głębokości około 820 metrów. Dzięki magii internetu możemy dziś oglądać historyczne zdjęcia i świadectwa tych, którzy tam byli.
Wszystko zaczęło się od podpisania Traktatu o częściowym zakazie prób jądrowych, ratyfikowanego przez Związek Radziecki, Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone w 1963 roku. Kluczowe słowo to „częściowy”, ponieważ w tekście końcowym wykluczono detonacje pod ziemią.
Zasadniczo seria nieporozumień i niemożność potwierdzenia ponad wszelką wątpliwość, czy dany kraj przeprowadza podziemne testy, zablokowały ich włączenie. Mały przeskok do października 1964 roku i docieramy do pierwszej eksplozji, nazwanej „Event Salmon”.
Ta bomba o mocy 5,3 kiloton (jedna trzecia wydajności Little Boy) utworzyła dużą wnękę w soli, dając początek drugiej eksplozji, „Event Sterling”, mniejszej od poprzedniej.
Pomysł naukowców polegał na tym, aby detonując bombę we wnęce, a nie w litej skale, stłumić fale uderzeniowe i uniknąć rejestracji przez sejsmografy lub zamaskować końcowy wynik.
Bomba jądrowa pod ziemią w Missisipi
W dniu testu władze ewakuowały ludność w promieniu 2,5 km, oferując 10 dolarów na osobę dorosłą (ponad 80 dolarów po uwzględnieniu inflacji) i 5 dolarów na dziecko. Świadectwa najmłodszych są najbardziej kolorowe.
Brenda Foster, która miała wtedy 9 lat, powiedziała, że to było „jakby Ziemia uniosła się i wróciła na swoje miejsce”, z drżącymi oknami i ogromnymi pęknięciami w jej kominku. Po powrocie do domów mieszkańcy odkryli, że szkody na powierzchni były większe, niż szacowano. Horace Burge okazał się jednym z najbardziej poszkodowanych.
Znalazł swój kominek prawie zniszczony, luźne cegły w salonie, kuchnię pokrytą betonem, wnętrze lodówki zrujnowane przez zapadnięte półki oraz wiele zniszczonych przedmiotów ze szkła i ceramiki.
W ciągu kilku dni rząd autoryzował zwroty kosztów i naprawy dla wszystkich poszkodowanych. Do tego doszły wypłaty w wysokości 5,5 miliona dolarów dla osób, które doznały problemów zdrowotnych po pracy na terenie obiektu, oraz kolejne 11,3 miliona dolarów w dodatkowych roszczeniach.
Z pewnego punktu widzenia władze ugryzły więcej, niż mogły przeżuć, ale doszły do wniosku, że eksplozje można wykryć pomimo interferencji. Trzy miesiące po pierwszej detonacji temperatura w otworze wynosiła 205 stopni Celsjusza, a po eksplozji Sterlinga nuklearna przygoda Missisipi dobiegła końca.
Poniżej zostawiamy Was z galerią zdjęć przedstawiających wydarzenia przed i po testach.
Źródło: Flashbak
