Klawiatura PC: jej pierwsze pięć lat

Wszystko zaczęło się 12 sierpnia 1981 roku. IBM 5150, znany lepiej jako IBM PC, trafił na rynek wraz z prawdziwą rewolucją informatyczną, pełną kompatybilnego oprogramowania i podzespołów produkowanych przez firmy trzecie. Jednak wiele w tej platformie wymagało poprawek, ulepszeń i rozszerzeń. Jednym z elementów, które bez wątpienia odzwierciedliły ewolucję IBM PC, była jego klawiatura, która w ciągu zaledwie pięciu lat zmieniła czterokrotnie swój ogólny design.

Kiedy czyta się lub słyszy w sieci, że stare klawiatury IBM były najlepsze w swoim rodzaju, te słowa nie wynikają z fanatyzmu, ale z czegoś bardzo oczywistego: Zostały stworzone, by przetrwać. W czasach pierwszego IBM PC klawiatury kosztowały fortunę i wszystko przechodziło przez nie – od najbardziej ekstremalnych sesji wprowadzania danych po gry wideo. Awarie nie wchodziły w grę.

Wszystkie współczesne klawiatury mają korzenie w tych czołgach, ale musiało minąć pół dekady, zanim „standard” 101–102 klawiszy został wyryty w kamieniu. Każdy, kto przyjrzy się wcześniejszym konstrukcjom, prawdopodobnie zapyta: „jak oni używali tych klawiatur”, ale prawdę mówiąc, miały one wiele sensu.

IBM PC (5150), 83 klawisze, 1981

Zacznijmy od najbardziej oczywistego: klawisze funkcyjne były dziesięć, a nie dwanaście, umieszczone w układzie 5 x 2 po lewej stronie klawiatury. Pozycja klawisza Esc, w lewym górnym rogu obok Tab i 1, również zwraca uwagę, podobnie jak położenie klawisza Ctrl (tam, gdzie dziś znajduje się Caps Lock) i Print Screen, tuż pod wąskim Enterem. W sumie jeden Ctrl i jeden Alt, bez wbudowanych diod LED. Zestaw kodów tej klawiatury jest inny. Jeśli ktoś planuje używać jej w nowoczesnym systemie, będzie musiał zdobyć lub zbudować konwerter.

IBM PC AT (5170), 84 klawisze, 1984

Poza podobieństwami, klawiatura IBM AT wprowadziła ważne zmiany. Klawisze funkcyjne pozostają dokładnie w tym samym miejscu, ale klawisz Esc został przeniesiony na klawiaturę numeryczną, a między Alt, Caps Lock a spacją dodano odstępy. Print Screen również trafił na klawiaturę numeryczną. Debiutującymi klawiszami są System Request (który teoretycznie umożliwia dostęp do funkcji niskiego poziomu, ale w praktyce nic nie robi) oraz Enter w stylu „bigass”, w kształcie odwróconej litery L.

W tym samym czasie klawiatura IBM AT otrzymała diody LED wskazujące stan Caps, Num i Scroll Lock. Używanie tej klawiatury dziś wymaga przekształcenia jej złącza AT na PS/2, a następnie z PS/2 na USB za pomocą aktywnego konwertera sygnału.

IBM „ulepszony”, 101–102 klawisze, 1984–86

W ten sposób docieramy do serii PS/2, która jednym zamachem zastąpiła wszystkie IBM PC, XT, AT i konwertowalne. Należy jednak podkreślić, że ulepszona klawiatura IBM poprzedza premierę tej nowej linii. Po raz pierwszy pojawiła się w terminalach IBM 3161, a jej projekt czerpie inspirację zarówno z DEC LK201, jak i z klawiatury o 122 klawiszach należącej do IBM 3270. Zdecydowanie najbardziej znaną ulepszoną klawiaturą jest IBM Model M, w amerykańskiej wersji 1391401.

Cały nowy górny rząd klawiszy (dwanaście funkcyjnych), przeniesienie klawisza Esc, podwójne klawisze Ctrl i Alt, znów wąski Enter, Caps Lock obok A oraz nowy sektor klawiszy dodatkowych (Ins/Del, Home/End, PgUp/PgDn) definiują ulepszoną klawiaturę IBM. Jej wariant ze 102 klawiszami zwiększa rozmiar Entera i skraca lewy Shift, gdzie znajduje się dodatkowy klawisz.

IBM wypuścił wiele wariantów swoich klawiatur, niektóre bardzo rzadkie (i bardzo poszukiwane przez kolekcjonerów), ale te pięć lat ustanowiło esencję nowoczesnej klawiatury.

Źródła: OS/2 Museum, Deskthority, Minus Zero Degrees