Rozwiązanie problemu może zająć kilka minut albo wymagać wysiłku trwającego latami. Co gorsza, niektóre problemy nigdy nie znikają całkowicie, a najlepsze, co możemy zrobić, to złagodzić ich negatywne skutki. Czy istnieje optymalna i uniwersalna metoda rozwiązywania problemów? Internet przypisuje CIA stworzenie Phoenix Checklist, swego rodzaju mapy drogowej, która rzekomo została zaprojektowana, aby agenci analizowali problemy pod różnymi kątami.
Osobiście uważam, że nikt nie zdołał ponad wszelką wątpliwość zweryfikować, czy Phoenix Checklist została stworzona przez CIA, ale zauważyłem, że wiele osób jako źródło podaje książkę Tinkertoys Michaela Michalko, opublikowaną w 1991 roku. W istocie lista ma prowokować i stymulować, wywierać nacisk na różne punkty, które możemy ignorować, skupiając całą uwagę na jednym aspekcie problemu, który nas dotyka.
Szczerze mówiąc, nie wiem, czy ci się przyda, ale warto przyjrzeć się jej bliżej. Pełna wersja Phoenix Checklist zwykle dzieli się na dwie części: Problem i Plan. Poniżej skromne tłumaczenie.
Problem
- Dlaczego konieczne jest rozwiązanie problemu?
- Jakie korzyści uzyskasz, rozwiązując problem?
- Jaki jest nieznany czynnik?
- Czego jeszcze nie rozumiesz?
- Jakie informacje posiadasz?
- Czym problem nie jest?
- Czy informacje są wystarczające? Niewystarczające? Nadmiarowe? Sprzeczne?
- Czy możesz narysować diagram problemu? Figurę?
- Gdzie są granice problemu?
- Czy możesz podzielić problem na części? Zapisać je? Jakie są relacje między częściami problemu? Jakie są stałe problemu?
- Czy widziałeś ten problem wcześniej?
- Czy widziałeś ten problem w nieco innej formie? Czy znasz pokrewny problem?
- Spróbuj pomyśleć o znanym problemie, który ma ten sam lub podobny nieznany czynnik.
- Załóżmy, że znalazłeś problem pokrewny, który już został rozwiązany. Czy możesz go wykorzystać? Czy możesz wykorzystać jego metodę?
- Czy możesz przeformułować problem? Na ile różnych sposobów? Bardziej ogólnie? Bardziej szczegółowo? Czy jego zasady można zmienić?
- Jakie są najlepsze, najgorsze i najbardziej prawdopodobne scenariusze, jakie możesz sobie wyobrazić?
Plan
- Czy możesz rozwiązać cały problem? Czy tylko jego część?
- Jak chciałbyś, aby wyglądało jego rozwiązanie? Czy możesz je sobie wyobrazić?
- Jak dużą część nieznanego czynnika możesz określić?
- Czy możesz uzyskać lub wywnioskować coś użytecznego z posiadanych informacji?
- Czy wykorzystałeś wszystkie informacje?
- Czy wziąłeś pod uwagę wszystkie istotne pojęcia w problemie?
- Czy możesz rozdzielić kroki w procesie rozwiązywania? Czy możesz określić, na ile poprawny jest każdy krok?
- Jakie techniki twórczego myślenia możesz zastosować do generowania pomysłów? Ile ich jest?
- Czy widzisz wynik? Ile różnych wyników możesz zobaczyć?
- Ile różnych sposobów próbowałeś rozwiązać problem?
- Co zrobili inni?
- Czy możesz wyczuć rozwiązanie? Czy możesz zweryfikować wynik?
- Co należy zrobić?
- Jak należy to zrobić?
- Gdzie należy to zrobić?
- Kiedy należy to zrobić?
- Kto powinien to zrobić?
- Co musisz zrobić w tej chwili?
- Kto będzie odpowiedzialny?
- Czy możesz użyć tego problemu do rozwiązania innego problemu?
- Jaki zestaw cech czyni ten problem tym, czym jest?
- Jakie kamienie milowe najlepiej odnotują twój postęp?
- Skąd będziesz wiedział, że odniósłeś sukces?
