Naprawa zabytkowego systemu może być nie lada wyzwaniem, nawet gdy dysponuje się właściwymi częściami i dokumentacją, ale nie brakuje entuzjastów, którzy naprawdę pływają w głębinach, przywracając do życia komputery i rzadkie podzespoły, o których niewiele wiadomo. Jednym z nich jest David Lovett, znany lepiej jako Usagi Electric na YouTube, który postanowił zmierzyć się z dyskiem twardym CDC Finch 9410 z 1981 roku, próbując przywrócić go do życia…

Wskrzeszając 8-calowy dysk twardy z lat 80.
Wskrzeszając dysk twardy

Przechowywanie danych to dziedzina, która w świecie informatyki z pewnością poczyniła ogromne postępy. Bez przesady można powiedzieć, że dyski SSD o pojemności terabajta kosztują dziś mniej niż 40 euro (przynajmniej w chwili pisania tych słów), a wymówek, by nie zmodernizować swojego nośnika, jest coraz mniej. Były jednak czasy, gdy zmuszeni byliśmy korzystać z jednostek o niewielkiej pojemności, ogromnych fizycznie, hałaśliwych, bardzo wolnych oraz niezwykle drogich. Mam tu na myśli dawne dyski twarde, prawdziwe tytany „sprzed ery IBM-PC", które domagały się szacunku i dużej cierpliwości.

Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje CDC Finch 9410, stosowany w komputerach Centurion. David Lovett, znany jako Usagi Electric na YouTube, jest bez wątpienia ekspertem w dziedzinie komputerów Centurion, a oprócz dzielenia się postępami w renowacji tych systemów opublikował także wiki z ponad 70 stronami na GitHubie. W jednym z ostatnich filmów Usagi postanowił zmierzyć się z dwiema jednostkami 9410 i spróbować je wskrzesić…

Jak wskrzesić 40-letnie dyski twarde

Pierwszy dysk nie został wykryty przez kontroler, a drugi (który zapewne doczeka się własnego filmu) ma zwarcie w linii 5 V i nigdy się nie uruchamia. Usterka pierwszego dysku tkwiła w sterowniku linii SN75110 oraz w regulatorze napięcia 7818, który dostarczał zaledwie 0,3 V zamiast 18 V zgodnie z notą katalogową. Wymiana układu pozwoliła nam rzucić okiem na płytkę PCB o naprawdę fantastycznym projekcie. Wiki Usagi zawiera obraz w wysokiej rozdzielczości:

Wskrzeszając 8-calowy dysk twardy z lat 80.
Mostki, mostki, mostki i jeszcze więcej mostków. Daty na układach sugerują, że ten egzemplarz pochodzi z 1983 roku. (Wiki Centurion Computer)
Wskrzeszając 8-calowy dysk twardy z lat 80.
Jedna z oryginalnych broszur, z datą marzec 1981. (Wiki Centurion Computer)

Zastępczy układ został zamontowany w podstawce (zawsze to dobry pomysł w takich przypadkach), natomiast regulator sprawił nieco więcej trudności przy wyjmowaniu z płytki. Usagi poświęcił kilka minut na diagnostykę, a po uzyskaniu dobrych wyników odczytu podłączył dysk do systemu operacyjnego Centuriona. Moment, w którym udało się uzyskać listę zawartości, to czysta ekstaza, a co najciekawsze, niektóre pliki mają datę z 1996 roku. Jak kończy się ta historia? Tak naprawdę się nie kończy, bo dysk po 30 minutach ponownie uległ awarii. Dobra wiadomość jest taka, że talerze i głowica wydają się nietknięte, więc wszystko wskazuje na kolejny układ na kontrolerze. Ciąg dalszy nastąpi…

CDC Finch 9410: Kliknij tutaj

Usagi Electric na YouTube: Kliknij tutaj