Montana State University leidt ASCEND, een project dat wil onderzoeken hoe bosbrandrook en andere luchtverontreiniging zich op verschillende hoogten verplaatsen. NBC Montana meldde op 26 oktober 2026 dat de universiteit hiervoor een NASA-subsidie van 3 miljoen dollar had ontvangen. Het project wil de verticale opbouw van rooklagen koppelen aan de luchtkwaliteit benedenwinds, de verspreiding van vervuilende stoffen en waarnemingen vanuit satellieten.
Wat ASCEND over rook en luchtkwaliteit wil onderzoeken
ASCEND staat voor Aerial Science, Collaboration, and Education Network for Discovery. Het netwerk wil studenten van community colleges en universiteiten in de Verenigde Staten betrekken bij onderzoek naar rook en andere verontreinigende stoffen in de atmosfeer.
De centrale vraag is hoe de verdeling van rook en andere vervuiling over verschillende hoogten samenhangt met de luchtkwaliteit verderop, de waarnemingen van satellieten en het transport van deeltjes door de atmosfeer. Het onderzoeksplan noemt zeven onderzoeksvragen. Die gaan onder meer over PM2.5 en PM10, mogelijke blinde vlekken in satellietwaarnemingen, de invloed van beweging op sensormetingen en de rol van landschap, terrein en atmosferische stabiliteit. Ook wil ASCEND de verspreiding van aerosolen op grote hoogte onderzoeken.
Waarom ASCEND verschillende meetplatforms wil combineren
De platforms zijn bedoeld voor verschillende delen van de atmosfeer en vullen elkaar aan. Radiosondes en kleine ballonnen kunnen profielen meten van temperatuur, luchtdruk, vochtigheid en wind. Meetapparatuur aan grotere ballonnen is bedoeld om deeltjes en andere eigenschappen op grotere hoogte te onderzoeken. Vastevleugelvliegtuigen kunnen horizontale meetvluchten uitvoeren; multirotorvliegtuigen zijn gepland voor verticale profielen in de lagere atmosfeer. Meetinstrumenten aan de grond en NASA-datasets moeten vergelijkingsmateriaal leveren.
NBC Montana meldde dat ballonmetingen gepland zijn van het aardoppervlak tot ongeveer 30,5 kilometer hoogte. Voor drones noemde de zender een bereik tot 122 meter boven de grond. Het zijn afzonderlijke meetbereiken voor verschillende platforms.
Het project wil ook nagaan hoe betrouwbaar de metingen zijn. Teams moeten kandidaat-sensoren voor deeltjes vergelijken met gecontroleerde metingen en referentiemetingen. Daarbij willen ze onder meer kijken naar de invloed van stijgsnelheid, trillingen, luchtstroming en de plaatsing van een sensor. Het plan voorziet ook in documentatie van meetomstandigheden en datakwaliteit.
Wat de studententeams gaan doen
Volgens NBC Montana is de bedoeling om 40 teams van studenten te selecteren uit community colleges en universiteiten in de Verenigde Staten. Studenten moeten meetplatforms bouwen of integreren, metingen uitvoeren, gegevens beoordelen en onderzoeksresultaten communiceren. Docenten begeleiden de teams; universitaire coördinatoren moeten groepen afstemmen en technische ondersteuning bieden.
NBC Montana meldde dat aanvragen naar verwachting in januari 2027 konden beginnen. Vier gezamenlijke meetcampagnes zijn gepland voor 2028. Die campagnes moeten gegevens opleveren voor de onderzoeksvragen van ASCEND.
Het project is ook bedoeld om NASA’s TEMPO-missie te ondersteunen. TEMPO gebruikt satellietwaarnemingen om luchtverontreiniging te volgen. ASCEND wil met metingen op verschillende hoogten helpen verklaren hoe rook zich door de atmosfeer verspreidt en hoe zulke patronen zich verhouden tot satellietwaarnemingen.
ASCEND noemt gedeelde vluchtgegevens, GIS-kaarten en gedocumenteerde open onderzoeksproducten als geplande opbrengsten. De projectopzet omvat daarmee zowel atmosferische metingen als samenwerking tussen studententeams en het delen van hun onderzoeksgegevens.
