Het jaar was 1974. Watergate schudde de Verenigde Staten op en de grote Muhammad Ali liet George Foreman in acht ronden liggen, maar tussen die twee gebeurtenissen was er nog iets anders: de geboorte van CEEFAX.
Wat is CEEFAX en hoe ontstond het?
Het betreft de eerste teletekstdienst ter wereld, gecreëerd door de BBC om op de schermen van miljoenen Britten essentiële gegevens te tonen, zoals landbouwnieuws en de beurskoersen. CEEFAX werkte 38 jaar lang, tot de analoge uitschakeling in 2012, een sprekend voorbeeld van stabiliteit en robuustheid, zelfs in de meest extreme omstandigheden.
Meerdere websites geven aan dat de brein achter het teletekstconcept John Adams was, ingenieur bij Philips en hoofdontwerper voor VDUs ("Visual Display Units", beeldschermen). Adams bouwde zijn prototype in 1971, gebaseerd op het verticale interval of VBLANK, met niet minder dan 24 tekstregels van elk 40 karakters.
De testuitzendingen van de BBC liepen van 1972 tot 1974, een periode waarin de dienst ook zijn officiële naam kreeg: CEEFAX, een variant van “see facts”. CEEFAX begon officieel op 23 september 1974 met slechts één redacteur, Colin McIntyre, maar later kwam er een heel team van journalisten bij om de kijkers geïnformeerd en up-to-date te houden.
(Noot van de redactie: ja, het is een video van een uur en een kwartier; schroom niet om vooruit te spoelen.)
In die tijd moesten degenen die verantwoordelijk waren voor het invoeren van nieuwe informatie in CEEFAX voor een terminal gaan zitten en een geperforeerde tape maken voordat ze de “pagina’s” konden publiceren en naar de schermen sturen. Er was geen enkele vorm van foutcorrectie, en als de redacteur een schrijffout had gemaakt, moest hij helemaal opnieuw beginnen.
Logischerwijs waren niet alle televisies in de beginjaren compatibel met CEEFAX, maar de markt reageerde bijna onmiddellijk en integreerde de benodigde technologie in nieuwe toestellen. CEEFAX werd veel meer dan een informatieplatform. Ondanks de beperkingen wist het een zekere interactieve component aan de televisie toe te voegen, door recepten door te geven die kookprogramma’s minuten eerder hadden gedeeld, of door sportwedstrijden te verslaan terwijl ze nog bezig waren.
Hoe had je toegang tot CEEFAX?
In essentie had elke pagina een code, en de kijker voerde die in met de afstandsbediening van het toestel. Als een nieuwsbericht bijvoorbeeld vier pagina’s besloeg, kon iemand binnenkomen terwijl de uitzending op pagina twee was, en moest hij dus wachten tot de cyclus terugkeerde naar pagina één.
Met meer dan 38 jaar op de teller eindigde het verhaal van CEEFAX op 23 oktober 2012, gelijktijdig met de analoge uitschakeling in Noord-Ierland. De directe opvolger van CEEFAX is het BBC Red Button-systeem, met alle voordelen van digitale televisie, maar zonder die specifieke “warmte”.
Bron: History of Information
