Op 3 november 2026 adviseerde advocaat-generaal Maciej Szpunar dat het gebruik van persartikelen in antwoorden van Google Gemini onder omstandigheden het Europese persuitgeversrecht kan schenden. In zijn niet-bindende advies in zaak C-250/25 kijkt hij naar de manier waarop een chatbot toegang krijgt tot een artikel en naar de mate waarin het antwoord de oorspronkelijke tekst herkenbaar overneemt. Het persbericht van het Hof van Justitie van de Europese Unie beschrijft de voorgestelde beoordeling.

Wanneer kan een chatbotantwoord het persuitgeversrecht schenden?

Volgens Szpunars advies spelen twee punten mee: of de chatbot onrechtmatig toegang kreeg tot een persartikel, bijvoorbeeld door doeltreffende technische maatregelen zoals een betaalmuur te omzeilen, en of het antwoord de specifieke formulering van dat artikel zo herkenbaar hergebruikt dat de gebruiker het origineel niet meer hoeft te raadplegen. Het persuitgeversrecht beschermt de specifieke uitdrukking van een publicatie, niet de feiten die erin staan.

Google Gemini gebruikt volgens het Hof zogeheten retrieval-augmented generation, ook wel grounding genoemd: het haalt in realtime informatie van het web op om antwoorden te onderbouwen. Like Company, een Hongaarse exploitant van webportalen, stelt dat Google haar artikelen tussen 13 juni 2023 en 31 mei 2024 herhaaldelijk via Gemini heeft gereproduceerd en beschikbaar gemaakt. Dat is de beschuldiging van Like Company, geen vaststelling van de rechter.

Wanneer kan de aanbieder verantwoordelijk zijn?

Szpunar adviseerde ook dat mogelijk gebruik aan de aanbieder kan worden toegerekend als het inherent is aan diens bedrijfsmodel, of als de aanbieder geen passende tegenmaatregelen geloofwaardig en doeltreffend heeft ingevoerd. Dat is onderdeel van zijn niet-bindende advies; het stelt niet vast dat Google aansprakelijk is.

Training van Gemini is een aparte kwestie

Szpunar adviseerde de twee vragen over training niet-ontvankelijk te verklaren. In deze zaak was er geen bewijs dat artikelen van Like Company waren gebruikt om Gemini te trainen; bovendien beschouwde hij training van taalmodellen niet als onlinegebruik van perspublicaties in de zin van het relevante recht.

Los daarvan merkte hij op dat de Europese uitzondering voor tekst- en datamining het trainen van taalmodellen met beschermde werken in beginsel toestaat. Die algemene juridische observatie zegt niet dat de artikelen van Like Company voor Gemini-training zijn gebruikt.

Welke rechter beslist over het geschil?

Het Hof van Justitie van de Europese Unie geeft uitleg over het EU-recht. De regionale rechtbank van Boedapest beslist over de nationale zaak volgens de uitspraak van het EU-Hof. Szpunars advies zelf is geen arrest en beslist niet over een inbreuk of schadevergoeding.