Op 19 november 2026 stelde advocaat-generaal Laila Medina in zaak C-643/25 voor dat het verplicht verstrekken van persoonsgegevens en toestemming voor commercieel gebruik als betaling kunnen gelden. Het gaat om een niet-bindend advies over de Europese regels voor oneerlijke handelspraktijken, geen uitspraak van het Hof van Justitie van de EU. De officiële samenvatting van het Hof beschrijft de voorgestelde voorwaarden en uitzonderingen.

Wanneer kunnen persoonsgegevens volgens het voorstel als betaling gelden?

Volgens Medina kunnen gegevens als betaling tellen als gebruikers verplicht zijn ze te verstrekken voor commercieel gebruik, ze economische waarde hebben en er een duidelijk verband is met de commerciële handeling. De redenering is dat de inzet van gegevens advertentie-inkomsten kan opleveren en de dienst kan financieren.

De voorgestelde uitzondering geldt wanneer gegevens uitsluitend worden verwerkt om de dienst te leveren of aan wettelijke verplichtingen te voldoen. Het voorstel laat diensten die met gegevens worden gefinancierd dus toe. De vraag is of een dienst als gratis mag worden aangeprezen wanneer gebruikers verplicht gegevens afstaan voor commercieel gebruik.

De grens in Medina’s voorstel ligt bij de verplichte commerciële inzet van gegevens, niet bij persoonsgegevens op zichzelf.

Waar draait de Duitse zaak over Facebook om?

De zaak gaat over de tekst op de Europese registratiepagina van Facebook in februari 2015, waarin de dienst als gratis werd beschreven. De Duitse consumentenorganisatie Verbraucherzentrale Bundesverband (vzbv) vocht die voorstelling aan. Het Bundesgerichtshof legde de vraag over de uitleg van het Europese consumentenrecht voor aan het Hof van Justitie van de EU.

De zaak betreft Richtlijn 2005/29/EG, de Europese richtlijn over oneerlijke handelspraktijken. De voorgestelde uitleg van Medina gaat over de manier waarop een commerciële aanbieding wordt beschreven; ze stelt niet dat iedere verwerking van persoonsgegevens betaling is.

Hoe verhoudt het voorstel zich tot de AVG?

Medina beschouwt de regels voor gegevensverwerking in de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en de regels voor commerciële beweringen in het consumentenrecht als aanvullend op elkaar. Naleving van de privacyregels vervangt in haar redenering dus niet de toets of een dienst terecht als gratis wordt aangeboden.

De officiële samenvatting noemt latere Europese regels over digitale inhoud en consumentenrechten als voorbeelden waarin diensten in ruil voor gegevens worden erkend. Volgens Medina veranderen die regels niet de betekenis van de richtlijn uit 2005 die in deze zaak aan de orde is.

Op 19 november meldde het Hof dat de rechters met hun beraadslaging begonnen en later uitspraak zouden doen. Het Hof geeft de uitleg van het EU-recht; daarna beslist het Bundesgerichtshof over het onderliggende Duitse geschil.