19 listopada 2026 r. rzeczniczka generalna TSUE Laila Medina zaproponowała, by wymagane przekazanie danych osobowych i zgoda na ich komercyjne wykorzystanie mogły stanowić zapłatę za usługę. To niewiążąca opinia w sprawie dotyczącej hasła Facebooka o bezpłatnym dostępie, a nie wyrok Trybunału. W komunikacie TSUE opisano, kiedy taka interpretacja mogłaby mieć zastosowanie.
W proponowanym podejściu liczy się nie samo przetwarzanie danych, lecz wymagany związek ich komercyjnego wykorzystania z dostępem do usługi.
Kiedy dane mogłyby być uznane za zapłatę?
Według propozycji Mediny dane mogłyby stanowić zapłatę, gdy użytkownik musi je przekazać i zgodzić się na ich komercyjne wykorzystanie. Znaczenie miałyby dwa warunki: dane muszą mieć wartość gospodarczą, a ich przekazanie musi mieć konkretny związek z daną praktyką handlową.
W uzasadnieniu wskazano, że komercyjne wykorzystanie danych może przynosić operatorowi przychody z reklam i pomagać w finansowaniu usługi. Sam fakt, że użytkownik zachowuje swoje dane, nie wyklucza takiego ujęcia. Proponowany wyjątek dotyczy danych przetwarzanych wyłącznie po to, by świadczyć usługę albo wypełnić obowiązki prawne. W takim przypadku ta interpretacja nie wyklucza określenia usługi jako bezpłatnej.
Co propozycja oznacza dla usług finansowanych danymi?
Firmy mogłyby nadal oferować dostęp do usług w zamian za dane. Sednem propozycji jest sposób opisywania takiej oferty: jeśli przekazanie danych do celów komercyjnych jest wymagane, określenie usługi jako bezpłatnej mogłoby być niezgodne z unijnymi przepisami o nieuczciwych praktykach handlowych.
Opinia łączy tę kwestię z ochroną danych, ale nie zastępuje przepisów o prywatności. RODO reguluje zgodność i przejrzystość przetwarzania danych, a dyrektywa 2005/29/WE o nieuczciwych praktykach handlowych dotyczy rzetelności przekazów handlowych. W proponowanym podejściu oba zestawy przepisów stosuje się łącznie. Późniejsze unijne regulacje dotyczące treści cyfrowych i praw konsumentów uznają modele, w których usługa jest świadczona w zamian za dane; według podsumowania TSUE nie zmieniają one jednak znaczenia dyrektywy z 2005 r.
Skąd wzięła się sprawa Facebooka?
Spór dotyczy unijnej strony rejestracyjnej Facebooka, prowadzonej wówczas przez Meta Platforms Ireland. W lutym 2015 r. strona zawierała hasło zapewniające, że Facebook jest i pozostanie bezpłatny. Niemiecka organizacja konsumencka Verbraucherzentrale Bundesverband zakwestionowała ten przekaz.
Niemiecki Federalny Trybunał Sprawiedliwości (Bundesgerichtshof) skierował do TSUE pytanie o interpretację prawa unijnego. Rzecznik generalny przedstawia opinię, która pomaga Trybunałowi rozpatrzyć takie pytanie, ale sama nie rozstrzyga sprawy. W komunikacie z 19 listopada 2026 r. TSUE podał, że sędziowie rozpoczynają naradę, a wyrok ma zostać ogłoszony później. Po interpretacji prawa unijnego przez TSUE to niemiecki sąd rozstrzygnie spór.