“Half om half?” is een veelvoorkomende uitspraak bij het dineren of lunchen met een vriend, maar er zijn uitzonderingen. Misschien neem je de rekening liever volledig voor je rekening als het gezelschap erg goed is of als iemand een moeilijke financiële periode doormaakt en je wilt helpen. Maar wat gebeurt er als de groep groter is? Dan komen we in het territorium van het Dilemma van het Diner, waar iedereen probeert misbruik te maken van de regels (in dit geval de rekening gelijk te verdelen), maar uiteindelijk slechter af zijn dan voorheen.
Stel je een groep van vier vrienden voor die elkaar bijpraten en onderweg een populaire hamburgertent binnenstappen waar ze wat exemplaren naar binnen werken. Bij het bestuderen van de menukaart ziet de groep dat de tent een goede maar reguliere hamburger van 1 euro aanbiedt, en een super-mega-archi-hamburger van 3 euro.
Voordat ze bestellen, spreken de vier vrienden af om de totale rekening gelijk te verdelen. Hier duiken we in de geest van een van hen. Deze vriend weet dat de reguliere hamburger behoorlijk is, maar de super-hamburger ziet er erg goed uit... al is het niet zo goed voor 3 euro.
De sleutel is dat hij bij het gelijk verdelen een deel van het bedrag naar de porties van zijn vrienden kan verschuiven. Als hij een super-hamburger bestelt en zijn vrienden drie reguliere, betaalt hij uiteindelijk 1,50 euro in plaats van de oorspronkelijke 3 euro. Tot zover klinkt alles geweldig, maar...
Het Dilemma van het Diner
… de waarheid is dat zijn vrienden niet dom zijn en tot dezelfde conclusie komen: de super-hamburger bestellen en de extra kosten over de porties verdelen. In dit eenvoudige voorbeeld leert het Dilemma van het Diner ons dat de vier vrienden bij pogingen om de beginvoorwaarden te manipuleren en er zelf beter van te worden, een evenwicht bereiken waarin iedereen erop achteruitgaat, dat wil zeggen dat ze de volledige prijs voor de super-hamburger betalen terwijl ze dat oorspronkelijk niet wilden.
Het meest interessante is dat drie wetenschappers, Uri Gneezy, Ernan Haruvy en Hadas Yafe, besloten het dilemma in het echt te testen. Ze verzamelden een groep mensen om te eten, gaven elke deelnemer 20 dollar en verdeelden ze in drie subcategorieën: in de eerste zou iedereen individueel betalen, in de tweede zou de rekening worden verdeeld, en in de derde was het diner gratis.
Zoals te verwachten viel, aten degenen die zelf betaalden het minst, maakten degenen die een gratis diner kregen optimaal gebruik van de situatie, en bleven degenen die het bedrag verdeelden in het midden steken.
In de tweede fase verzamelden ze een nieuwe groep deelnemers, maar dit keer zou iedereen individueel betalen met één voorwaarde: ze zouden slechts een zesde van de kosten van hun eten betalen. Dat detail stelde de nieuwe groep in staat om hetzelfde consumptieniveau te bereiken als de vorige groep in de subcategorie van verdeling.
Kortom, het Dilemma van het Diner is een les in efficiëntie en egoïsme. Onder een willekeurig systeem zal elk element proberen voordeel te halen, zelfs als de omstandigheden van het systeem verslechteren. Het meest efficiënt is om apart te betalen, en volgens het onderzoek gaf 80 procent van de deelnemers daar van meet af aan de voorkeur aan.
Bekijk de studie (PDF): Klik hier
https://old.neoteo.com/dilema-del-viajero/
