De University of Sheffield meldde op 26 oktober 2026 dat onderzoekers een reproduceerbaar glasrecept hadden ontwikkeld op basis van een fragment van het oorspronkelijke glas van de Lycurgus-beker. Volgens de universiteit bootst het glas het kenmerkende effect na: jadegroen in gereflecteerd licht en robijnrood wanneer licht erdoorheen valt.
Hoe Sheffield het glas ontwikkelde
Dr. Lisa Hollands werkte met professor Caroline Jackson aan de receptuur. Ze maakten eerst een basisglas van moderne materialen die Romeinse uitgangsmaterialen moesten nabootsen. Daarna probeerde Hollands kleine hoeveelheden goud en zilver in de juiste vorm in het glas te krijgen. Ze testte verschillende oventypen, uitgangsmaterialen en zuurstofniveaus en probeerde ook suiker. Sheffield meldde dat het team het effect met een consistente receptuur in grotere hoeveelheden kon reproduceren. Dit is een onderzoeksresultaat, geen kant-en-klare werkwijze voor thuis.
Een artikel uit 2025 van Hollands, Jackson en John Parker beschreef een eerdere stap: na een eerste werkperiode van vier maanden ontstond een glas met een vergelijkbaar effect, de dag voor een tentoonstelling. Daarna gingen de smeltproeven en karakterisering door. Die vroege proef en de in 2026 gemelde reproduceerbare receptuur beschrijven verschillende fasen van het werk.
Waarom de beker van kleur verandert
Gereflecteerd licht kaatst terug vanaf het glas; doorgelaten licht valt erdoorheen. De Lycurgus-beker oogt groen bij gereflecteerd licht en rood wanneer het licht door het glas schijnt. Een studie uit 2007 rapporteerde zilver-goudlegeringsnanodeeltjes in het oude glas, doorgaans ongeveer 70 nanometer in doorsnee, en koppelde die aan het optische effect. Sheffield zegt dat de precieze Romeinse werkwijze onbekend is. Het nieuwe glas bootst het lichteffect na, maar toont niet aan dat het volledige oude procedé is teruggevonden.
Andere demonstraties gebruikten andere materialen
Een in 2020 beschreven onderzoek liet vergelijkbare kleurwerking zien met afzonderlijke oplossingen van goud- en zilvernanodeeltjes. Dat is een vloeistofdemonstratie, geen glasrecept. Ars Technica beschreef in 2026 ook een Nederlandse aanpak uit 2020 met een 3D-printbaar nanocomposiet waarin zilver- en goudnanodeeltjes waren verwerkt. Dat materiaal kan een vergelijkbaar optisch effect geven, maar is geen glas.
De sculptuur van Elliot Walker stond gepland voor Sheffield
Sheffield gaf glasartiest Elliot Walker opdracht een hedendaagse sculptuur met de nieuwe receptuur te maken. Walker combineerde daarin het verhaal van Lycurgus met de Farnese Atlas: de globe werd vervangen door een beker. De universiteit kondigde aan dat het werk van 6 tot en met 15 november 2026 in de Millennium Gallery te zien zou zijn tijdens Festival of the Mind, en daarna permanent in het Turner Museum of Glass zou worden tentoongesteld.
Sheffield noemt het glas zelf vooral decoratief. De opgedane kennis kan volgens de universiteit bijdragen aan nieuwe fotonische materialen en geavanceerd glas voor radioactief afvalbeheer.
