Homecomputers deden veel meer dan alleen arcadehallens naar onze slaapkamers brengen en de manier waarop we van videogames genoten voorgoed veranderen. Een hele nieuwe generatie contentmakers goot hun wildste ideeën over die platforms en deed dingen waarvoor vroeger honderdduizenden dollars aan apparatuur nodig was. Eén daarvan was Video Toaster, een combinatie van hardware en software die de Commodore Amiga transformeerde tot de heilige graal van videobewerking aan het begin van de jaren '90.
Als je ergens in de jaren '80 of '90 geboren bent, herinner je je waarschijnlijk interessante effecten uit bepaalde videoclips die op MTV voorbijkwamen. Bij het zien van die effecten dachten de meeste mensen aan een controlekamer in NASA-stijl, maar in werkelijkheid had je maar 5.000 dollar aan hardware nodig, of de helft daarvan als je al een Commodore Amiga 2000 bezat. De sleutel? Video Toaster.
Video Toaster: veel meer dan een 'killer app'
De eerste Video Toaster was een creatie van Tim Jenison, bedenker van de DigiView-software voor de Amiga 1000 in 1985, Brad Carvey, broer van acteur Dana Carvey (je weet wel, Garth uit 'Wayne's World') en ontwikkelaar van het wire-wrap-prototype, en Steve Kell, die verantwoordelijk was voor het schrijven van de software voor het prototype.
DigiView had zoveel aandacht getrokken dat Jenison de Tandy-markt verliet en zich volledig op video op de Commodore Amiga stortte, waarmee hij NewTek oprichtte.
Het prototype van de Video Toaster, gemaakt door Carvey, debuteerde op de editie van 1987 van World of Commodore en op de COMDEX van datzelfde jaar, en veroverde alles op zijn pad.
Toch moest het publiek nog drie jaar wachten op het eindproduct (oktober-december 1990). De officiële aankondiging zegt alles: 15 ingenieurs en programmeurs, 4 aangepaste chips, 350.000 regels code om de wil van de Motorola 68000 te buigen, en 5.325 kaneelkatjes.
Tv-kwaliteit, thuis. Effecten die voorheen alleen voor professionele studio's waren, op een paar klikken afstand. 3D-modellen die eerder Silicon Graphics-terminals van 20 of 30 duizend dollar vereisten, binnen ieders bereik.
Video Toaster deed het onmogelijke en veroverde de wereld van videobewerking in een paar maanden tijd. Lokale muziekgroepen waren een van de eersten die profiteerden van de deugden van de Video Toaster en de belangrijkste software, Lightwave 3D.
De video van zanger Todd Rundgren voor zijn nummer 'Change Myself' werd een soort ideaal demo voor de mogelijkheden van het platform, en alle regels over promotionele of trainingsvideo's moesten worden herschreven.
Niet weinig scholen hadden uiteindelijk een Video Toaster in hun audiovisuele zalen.
Drie jaar later verdubbelde NewTek de inzet met de Video Toaster 4000, nu compatibel met de Amiga 4000 (en achterwaarts compatibel met A2000-A3000).
Wil Wheaton nam deel aan de ontwikkeling, zij het niet zozeer aan de technische kant, maar als bètatester, kwaliteitscontrole en als onderdeel van het marketingteam. In zijn eigen woorden was Wheaton een 'evangelist' van de Video Toaster 4000. In de promotievideo verschijnen Wheaton, Penn Jillette van Penn & Teller, en niemand minder dan Tony Hawk:
Met nieuwe functies kwamen ook nieuwe eisen. Een daarvan was opslagruimte, en naast de aanschaf van de Video Toaster 4000 moesten gebruikers duizenden dollars investeren in harde schijven om niet-lineair te kunnen bewerken met de Video Toaster Flyer-kaart.
Tegelijkertijd vroegen veel producers en tv-studio's om een Macintosh-versie van de Video Toaster, wat onmogelijk was vanwege de aangepaste hardware. De oplossing kwam via de uitbreidingskaart Toaster Link, een soort afstandsbediening voor de Video Toaster waarmee je hem vanaf een Mac kon bedienen.
Herinner je je de serie seaQuest DSV? En Babylon 5? Ja, beide gebruikten het Video Toaster-platform voor een groot deel van hun speciale effecten, vooral vanwege de kosten (volgens Ron Thornton van Babylon 5 tussen de 30 en 60 procent van de waarde van een traditioneel proces).
De pilotaflevering van Babylon 5 werd gerenderd met een netwerk van Amiga-computers, en al die technieken hielpen om een fundamenteel detail te erkennen: het was tijd om het Commodore-schip te verlaten.
Langzaam begon NewTek de overgang van Lightwave 3D naar DEC Alpha- en Intel Pentium-werkstations. De rest van hun middelen volgde die route. Commodore gooide de handdoek in de ring in april 1994.
Het concept van de Video Toaster evolueerde uiteindelijk tot het TriCaster-systeem, dat je vandaag de dag rechtstreeks op de officiële NewTek-pagina kunt aanschaffen, en de broncode van de Video Toaster 4000 werd in 2004 vrijgegeven.
Zijn fans herinneren de Video Toaster nog steeds met genegenheid en dankbaarheid. Die kaart opende de deuren naar een nieuw universum, en ze zijn nooit meer gesloten.