In de Verenigde Staten werden in de week vóór 5 november 2026 40 van de 41 voorgestelde lokale beperkingen voor datacenters aangenomen. Watercijfers helpen zulke besluiten alleen te beoordelen als duidelijk is wat ze meten: verbruik op de locatie, water voor de opwekking van elektriciteit, een bedrijfstotaal of een toegewezen maximum.
Een watercijfer krijgt pas betekenis met zijn meetgrens: op de locatie, bij de stroomopwekking of als toegewezen maximum.
Wat watercijfers werkelijk meten
Verbruik op locatie is het water dat een datacenter zelf gebruikt, bijvoorbeeld voor koeling. Indirect waterverbruik ontstaat elders, onder meer wanneer elektriciteitscentrales stroom voor het datacenter opwekken. Een bedrijfstotaal kan beide omvatten en zegt niet automatisch hoeveel één vestiging verbruikt. Een waterallocatie is een toegestaan of verwacht maximum, geen meting van het dagelijkse verbruik.
Dat verschil is zichtbaar in cijfers van Equinix. Het bedrijf rapporteerde voor 2025 wereldwijd 4,54 miljard liter waterverbruik, 10 procent meer dan een jaar eerder. Equinix maakt geen verbruikscijfers per locatie bekend; het bedrijfstotaal is dus geen meting van de vestiging in San Jose.
Een schatting van onderzoeker Shaolei Ren geeft een indruk van de mogelijke schaal: een AI-datacenter met een vermogen van 1 gigawatt kan volgens hem tot 37,9 miljoen liter per dag verbruiken. Dat is een bovengrens voor een specifieke schaal, geen gemiddelde voor alle datacenters.
Hoe koeling water en stroom afweegt
Bij gesloten-luskoeling circuleert koelvloeistof in een intern circuit langs de apparatuur. Dat water wordt hergebruikt, maar de warmte moet daarna nog naar buiten worden afgevoerd. De keuze voor die externe koeling beïnvloedt hoeveel water en elektriciteit een locatie nodig heeft.
| Externe koelwijze | Gevolg voor water | Gevolg voor elektriciteit | Omstandigheid |
| Droge koeling | Gebruikt minder water dan verdampingskoeling | Kan vooral bij warm weer meer elektriciteit vragen | Koeling met buitenlucht kan extra koeling of koeling door een koelmachine nodig maken |
| Verdampingskoeling | Water verdampt om warmte af te voeren | Vraagt volgens de beschreven vergelijking minder stroom dan droge koeling | Het waterverbruik kan op hete dagen toenemen |
| Hybride koeling | Combineert koelmethoden | De stroomvraag hangt mede af van de gekozen combinatie | Een locatie kan verschillende systemen combineren |
De Engelstalige CNBC-reportage toont koelapparatuur bij een datacenter in San Jose en bespreekt het verschil tussen interne vloeistofkoeling en externe warmteafvoer.
Waarom indirect water de uitkomst verandert
Wie alleen het water op de datacenterlocatie telt, laat water voor de elektriciteitsopwekking buiten beeld. Dat kan de totale voetafdruk sterk veranderen. Volgens Meta bedroeg het wereldwijde waterverbruik van het bedrijf in 2024 ongeveer 79,5 miljard liter; circa 96 procent daarvan was indirect. Dit is een bedrijfstotaal, geen uitsplitsing voor AI of één locatie.
Ook schattingen voor Amerikaanse datacenters lopen sterk uiteen. Een studie uit 2024 van Lawrence Berkeley National Laboratory raamde het jaarlijkse indirecte waterverbruik op ongeveer 799 miljard liter. Een analyse van Ceres kwam uit op maximaal 15,1 biljoen liter per jaar. De studies gebruiken verschillende methoden; de cijfers vormen daarom geen gestandaardiseerde meting.
Een studie uit 2025 in de regio Phoenix, mede geschreven door Kerri Hickenbottom, rapporteerde dat het indirecte waterverbruik van luchtgekoelde chillers daar meer dan 2,5 keer zo hoog kon zijn als dat van watergekoelde chillers. Dat regionale resultaat laat zien waarom minder water op de locatie niet automatisch minder waterverbruik in de hele keten betekent. In Phoenix beoordeelt Phoenix Water Services het geschatte waterverbruik op locatie bij grote datacenterplannen; indirect water voor elektriciteitsopwekking valt buiten die beoordeling.
Een Engelstalige uitlegvideo van BBC World Service visualiseert koeling, verdamping en het onderscheid tussen direct en indirect waterverbruik. De video noemt voor een model op GPT-3-schaal ongeveer een halve liter water voor 10 tot 50 opdrachten.
Wat cijfers van afzonderlijke locaties wel zeggen
Voor een geplande locatie van Meta in Lebanon, Indiana, zou de waterallocatie tegen 2031 kunnen oplopen tot 30,3 miljoen liter per dag. Meta omschrijft dat als piekgebruik op de warmste dagen en verwacht die grens slechts enkele dagen per jaar te bereiken. Het bedrijf zegt dat de locatie een gesloten vloeistofkoelsysteem krijgt en het grootste deel van het jaar geen water zal gebruiken.
Voor Colossus 1 bij Memphis is een waterallocatie van maximaal 4,85 miljoen liter per dag gemeld. De CNBC-videoreportage noemt daarnaast een gemiddeld verbruik van ongeveer 3,03 miljoen liter per dag, op basis van gegevens van het nutsbedrijf. Een allocatie en een gerapporteerd gemiddelde zijn verschillende grootheden.
