Dlaczego Twój komputer się zawiesza? Poznaj przyczyny i rozwiązania

Świat informatyki pełen jest tajemnic, a jedną z największych (jeśli nie największą) jest to, dlaczego komputer się zawiesza. Czynników do oceny jest tak wiele, że proces diagnozy może stać się prawdziwym koszmarem. Na szczęście ogólne zasady się nie zmieniły, a dzięki odpowiednim narzędziom możesz uzyskać znacznie solidniejsze pojęcie o tym, dlaczego Twój komputer się zawiesza...

Nieco większe obciążenie procesora i nagle... komputer się wyłączył. Wyobraźcie sobie moją minę w tamtym momencie: praca dnia była w połowie, a ostatnią rzeczą, jakiej potrzebowałem, było utknięcie w długiej sesji diagnostycznej i konserwacyjnej. Po raz kolejny przyczyną problemu była temperatura. System jest skonfigurowany tak, aby automatycznie się wyłączał, gdy CPU przekroczy próg bezpieczeństwa, więc rozwiązanie polegało na wyczyszczeniu radiatora i wymianie pasty termoprzewodzącej.

To tylko prosta historia ze szczęśliwym zakończeniem, ale wiem, że na świecie są tysiące użytkowników złorzeczących na niebieski ekran z dziwnymi błędami, które wyglądają jak wyjęte z opowieści Lovecrafta. Pytanie jest klasyczne, przetrwało próbę czasu mimo wszystko i nigdy nie straciło swojego demonicznego charakteru...

Dlaczego komputer się zawiesza?

W luźnych kategoriach „zawieszenia” dzielą się na dwie kategorie: „miękkie” i „twarde”. Tak zwane „miękkie zawieszenie” ma jako głównego winowajcę problem z oprogramowaniem, od infekcji złośliwym oprogramowaniem po błąd sterownika powodujący niestabilność. „Twarde zawieszenia” mówią nam o problemach ze sprzętem. Nadmierna temperatura, spuchnięte kondensatory, dyski twarde z błędami SMART i awarie modułów pamięci znajdują się na szczycie listy. Sztuką jest umieć rozpoznać każde z nich – dowiedz się, jak to zrobić.

Niezależnie od przedstawionego kodu, słynny niebieski ekran śmierci Windows może zrobić tylko serię sugestii. Jeśli utrata stabilności pojawia się po aktualizacji sterownika, logiczne jest przypuszczenie, że to ten sterownik jest winowajcą, ale jeśli błędy pojawiają się niespodziewanie i mają pewien wzorzec (czas lub obciążenie CPU), musimy pobawić się w detektywów.

Czy to może być temperatura?

Ciepło jest jednym z najbardziej bezwzględnych wrogów każdego komputera, a ta ciągła walka wymaga obserwowania temperatury zarówno CPU, jak i karty graficznej oraz całego systemu. W przypadku procesora jednym z najpopularniejszych narzędzi jest SpeedFan, choć nie jest ono polecane nowicjuszom.

Przy pewnych konfiguracjach SpeedFan może się mylić i raportować nieprawidłowe wartości, co zmusi nas do odwiedzenia BIOS-u komputera, jeśli chcemy poznać temperaturę w czasie rzeczywistym. Jeśli problem naprawdę wynika z nadmiernego ciepła, pędzel do usuwania kurzu, odrobina sprężonego powietrza i wymiana pasty powinny przywrócić porządek.

Czy to mogą być pamięci?

Gdy podejrzenia padają na pamięć, głównymi narzędziami są MemTest86 i jego wariant MemTest86+. Jeśli któryś z modułów ma problem, te programy dadzą Ci znać. Który jest lepszy? W zasadzie zależy to od samego komputera. MemTest86 jest częściej aktualizowany, natomiast MemTest86+ jest znany z pracy na komputerach mających kilka lat na karku.

Moja sugestia jest taka, aby najpierw przetestować MemTest86+, a jeśli coś pójdzie nie tak, przejść do MemTest86. Czy jest błąd w module? Pierwszym krokiem jest wyjęcie go i wyczyszczenie gniazda. Drugim – wyczyszczenie kontaktów pamięci zwykłą, białą gumką do mazania (nie czerwoną, nie niebieską, nie szarą). Jeśli to nie pomoże, być może czas rozważyć wymianę.

To także mogą być dyski twarde!

W końcu musimy wspomnieć o dyskach twardych, choć w tym punkcie nie ma wiele do zrobienia. Dysk zgłaszający alerty SMART to dysk na skraju emerytury, co oznacza, że wszystkie dane na nim przechowywane są zagrożone. W przeszłości widzieliśmy kilka opcji z możliwością odczytu stanu SMART, ale moją ulubioną pozostaje HD Tune, który dodatkowo pozwala przeprowadzać różne benchmarki. Pamiętaj: nie chodzi o to, czy dysk twardy się zepsuje, ale kiedy.

Interpretowanie BSOD

„UNMOUNTABLE_BOOT_VOLUME” – bardzo dobrze, Windows, teraz po polsku. Poprawne odczytanie danych przedstawionych na BSOD (Blue Screen of Death), znanej większości jako niebieski ekran śmierci, może być bardziej przydatne, niż się wydaje. Jak można się spodziewać, Microsoft nie wydaje się zainteresowany ułatwianiem tego procesu, w przeciwnym razie błędy byłyby znacznie jaśniejsze.

Dobrym programem do użycia jako tłumacz jest WhoCrashed opracowany przez ludzi z Resplendence. Każdy wpis jest identyfikowany przez nazwę błędu, zaangażowany moduł i datę zdarzenia. Jeśli raporty wspominają o plikach systemowych, nie zaszkodzi uruchomić „sfc /SCANNOW” w konsoli systemowej z podniesionymi uprawnieniami, przy założeniu, że nie ma problemów ze sprzętem.

W przeciwnym razie, jeśli plik powodujący niebieski ekran należy do sterownika, jego aktualizacja lub powrót do wcześniejszej wersji powinny wystarczyć. Innym polecanym oprogramowaniem jest LastActivityView z Nirsoft. Program dokładnie wskazuje, co robiłeś przed zawieszeniem, co jest bardzo przydatne, gdy chcemy odtworzyć problem.

Cóż... masz trochę pracy przed sobą. Jeśli komputer się zawiesza, pierwszą rzeczą jest nie panikować (masz nawet ratunkowy skrót!). W większości przypadków użytkownik faktycznie może rozwiązać problem przy rozsądnym nakładzie czasu. W taki czy inny sposób, pewność co do przyczyny awarii daje znaczną przewagę podczas wysyłania systemu do naprawy lub uzyskania kompatybilnej części. Powodzenia!