Hiszpański Real Decreto-ley 32/2026, opublikowany i obowiązujący od 4 listopada 2026 r., wprowadza limit cen dla określonych towarów i usług w kwalifikowanych sytuacjach kryzysowych. Nie uruchamia się on automatycznie przy każdym kryzysie: przepisy wskazują, kiedy można go zastosować, jak obliczyć cenę referencyjną i kiedy klientowi przysługuje zwrot. Tekst dekretu w Boletín Oficial del Estado.
Kiedy można uruchomić limit cen
Limit działa po ogłoszeniu obszaru poważnie dotkniętego sytuacją kryzysową w ramach ochrony ludności. W innych nadzwyczajnych okolicznościach, takich jak wypadek, kryzys techniczny lub siła wyższa, potrzebna jest uchwała Rady Ministrów. Musi ona określić daty obowiązywania ograniczenia, objęte towary lub usługi oraz stosowaną cenę referencyjną.
Przepis 20 ter nie wymienia nazw konkretnych platform ani firm. To odpowiednia deklaracja lub uchwała określa, których towarów i usług dotyczy limit.
Jak oblicza się cenę referencyjną
Domyślnie punktem odniesienia jest najwyższa cena zastosowana za ten sam lub podobny towar albo usługę w ciągu 30 dni kalendarzowych przed rozpoczęciem sytuacji kryzysowej. Jeśli to maksimum przewyższa średnią z tego okresu o więcej niż 50%, zamiast niego stosuje się średnią powiększoną o 50%.
| Warunek w okresie referencyjnym | Stosowana cena referencyjna |
| Maksymalna cena nie przewyższa średniej o więcej niż 50% | Najwyższa cena z poprzednich 30 dni kalendarzowych |
| Maksymalna cena przewyższa średnią o więcej niż 50% | Średnia z tego okresu powiększona o 50% |
Przykład: jeśli średnia cena wynosiłaby 100 zł, a najwyższa 170 zł, maksimum byłoby o 70% wyższe od średniej. Zadziałałby więc drugi sposób obliczenia: 100 zł + 50 zł, czyli cena referencyjna wyniosłaby 150 zł. To przykład hipotetyczny, a nie zaobserwowana cena.
Jakich usług dotyczy przepis o Urdzie
Szczególne postanowienie dotyczące wypadku kolejowego w Urdzie obejmuje usługi, na które wpłynął wypadek, oraz połączenia kolejowe, które z jego powodu pozostają zawieszone. Początkowo obowiązuje do 10 listopada 2026 r. Rada Ministrów może przedłużyć ten okres.
Zwrot nadpłaty, wyjątki i transport
Jeśli pobrana kwota przekracza obowiązującą cenę maksymalną, konsumentowi przysługuje jej automatyczny zwrot. Próg 50% wpływa na sposób obliczenia ceny referencyjnej, a nie na to, czy nadpłata podlega zwrotowi.
Przepisy dopuszczają podwyżki uzasadnione obiektywnie wykazanym wzrostem kosztów oraz ceny nowych towarów lub usług, których wprowadzenie jest niezbędne, by złagodzić zakłócenia związane z kryzysem. Dla towarów i usług o wyraźnie sezonowym charakterze można przyjąć ceny z tego samego okresu poprzedniego roku, skorygowane o wskaźnik cen konsumpcyjnych. Ceny regulowane oraz ustalone w umowach z administracją publiczną uznaje się za zgodne z przepisem.
Ograniczenia cen w lotnictwie i innych rodzajach transportu objętych unijnymi zasadami ustalania cen wymagają wyraźnej zgody Komisji Europejskiej.
