Komisja Europejska przedstawiła 11 listopada 2026 roku projekt Aktu o sprawiedliwości cyfrowej, który ma zaktualizować ochronę konsumentów w internecie. To propozycja, nie obowiązujące prawo. Komisja wymienia w niej m.in. ograniczenia manipulacyjnego marketingu, łatwiejsze anulowanie subskrypcji i możliwość wyłączenia części zachęt do nadmiernych wydatków (komunikat Komisji Europejskiej).
Co obejmuje propozycja Komisji
W podsumowaniu Komisja opisuje kilka obszarów ochrony konsumentów w UE:
- ograniczenie manipulacyjnych praktyk marketingowych;
- możliwość wyłączenia elementów projektu usług, które skłaniają do nadmiernych lub kompulsywnych wydatków, takich jak uporczywe komunikaty;
- przejrzyste ceny w wirtualnych kolejkach, z informacją o cenie bieżącej i maksymalnej;
- jasne informowanie o marketingu influencerskim;
- ograniczenia dotyczące nieuczciwie spersonalizowanych reklam i cen kierowanych do osób małoletnich;
- łatwiejsze anulowanie subskrypcji, w tym rozwiązania dotyczące niechcianego automatycznego odnawiania i bezpłatnych okresów próbnych, które zamieniają się w płatną subskrypcję.
Zakres propozycji sięga od zachęt zakupowych w interfejsach po praktyki marketingowe, ceny i anulowanie subskrypcji.
Co Bloomberg pisał o wcześniejszym projekcie
W materiale opublikowanym 9 listopada Bloomberg informował, że wcześniejszy projekt miał pozwalać dorosłym użytkownikom wyłączać funkcje zachęcające do kompulsywnego lub nadmiernego korzystania z usług. Według tej relacji projekt miał też obejmować systemy AI, które symulują osobiste relacje, by skłaniać użytkowników do dalszej rozmowy (relacja Bloomberga).
Komisja w swoim podsumowaniu opisuje możliwość wyłączenia rozwiązań związanych z nadmiernym wydawaniem pieniędzy. Bloomberg relacjonował natomiast zapisy wcześniejszego projektu dotyczące szerszej kategorii funkcji sprzyjających nadmiernemu korzystaniu oraz systemów AI.
Zakres propozycji obejmuje zarówno zachęty do wydawania pieniędzy, jak i praktyki marketingowe, przejrzystość cen oraz subskrypcje.
Dane przywołane przez Komisję
Uzasadniając propozycję, Komisja powołała się na Consumer Conditions Scoreboard 2025. Według przytoczonych danych około 60% konsumentów kupuje towary lub usługi przez internet, a kupujący online byli o ponad 60% bardziej narażeni na problemy niż osoby robiące zakupy poza siecią.
Komisja oszacowała też, że proponowane rozwiązania mogłyby przynieść konsumentom w UE oszczędności sięgające 13,7 mld euro rocznie.