NASA zmieniła plan Artemis III: misja ma być demonstracją spotkania i dokowania na niskiej orbicie okołoziemskiej, z udziałem statku Orion oraz testowych lądowników SpaceX i Blue Origin. Agencja zapowiedziała ten plan 23 października 2026 roku i przewidziała próbę na 2027 rok. Załogowe lądowanie na Księżycu w 2028 roku pozostaje celem NASA dla późniejszej misji.
Artemis III sprawdzi dokowanie na orbicie
Orion ma spotkać się i zadokować na niskiej orbicie okołoziemskiej z testowymi wersjami lądowników obu firm. Artemis III nie będzie więc misją zejścia astronautów na powierzchnię Księżyca. Przed lotami załogowymi NASA wymaga demonstracji bez załogi i certyfikacji systemów lądowników.
Dwie koncepcje lotu na orbitę Księżyca
NASA opisała odmienne rozwiązania SpaceX i Blue Origin. Pierwsze opiera się na tankowaniu Starship HLS na orbicie okołoziemskiej, drugie na trzech stopniach transferowych, które mają dostarczyć lądownik w pobliże Księżyca.
| Dostawca | Paliwo i transfer | Planowana trasa i spotkanie z Orionem | Dodatkowe kamienie milowe |
| SpaceX | Wiele tankowców Starship ma przekazywać kriogeniczny propelent do magazynu na niskiej orbicie okołoziemskiej, który zatankuje Starship HLS. | Starship HLS ma spotkać się z Orionem na orbicie okołoziemskiej, a następnie wykonać z nim manewr wejścia na trajektorię translunarną i polecieć na niską orbitę Księżyca. | Dwie demonstracje kabiny Cabin 1. |
| Blue Origin | Trzy stopnie transferowe mają wynieść Blue Moon Mark 2 Alpha; każdy oddziela się po zużyciu paliwa. | Lądownik ma zmierzać ku eliptycznej orbicie polarnej Księżyca. Dwóch astronautów ma zejść w rejon południowego bieguna i wrócić do Oriona. | Testy z udziałem człowieka w pętli sterowania oraz kamienie milowe gotowości sprzętu. |
W koncepcji SpaceX zasadniczą częścią operacji jest przekazywanie paliwa między pojazdami na orbicie. NASA opisała koncepcję Blue Origin bez transferu paliwa w przestrzeni kosmicznej, za to z trzema stopniami transferowymi, które mają odłączać się po wykorzystaniu paliwa.
Jakie próby poprzedzą lot załogowy?
Obaj dostawcy mają przeprowadzić demonstracje bez załogi, a NASA ma certyfikować ich systemy przed lotami załogowymi. Dodatkowe etapy rozwoju są różne: SpaceX planuje dwie demonstracje kabiny Cabin 1, natomiast Blue Origin ma przeprowadzić testy z udziałem człowieka w pętli sterowania i osiągnąć wskazane przez NASA kamienie milowe gotowości sprzętu.
Wśród komentujących program pojawiły się obawy, czy presja na harmonogram nie wpłynie na standardy bezpieczeństwa. NASA uwzględniła certyfikację lądowników przed lotami załogowymi w ogłoszonym planie.
Ile startów tankowców Starship może wymagać?
Jeremy Parsons, kierownik programu Artemis w NASA, powiedział podczas wydarzenia agencji 23 października, że sześć do ośmiu startów prawdopodobnie lepiej odpowiada planom SpaceX niż liczba 22 przywołana w pytaniu. Parsons wskazał demonstrację transferu propelentu jako sposób na ustalenie wymaganej liczby startów.
NASA celuje w załogowe lądowanie w 2028 roku
NASA uzależnia wybór pierwszego dostawcy lądownika od jego gotowości i nie przypisała żadnej z firm do konkretnej misji lądowania. Druga załogowa próba lądowania ma nastąpić później. Wcześniej opisywaliśmy planowane lądowanie Artemis IV w 2028 roku; nowy plan wyznacza Artemis III rolę testu orbitalnego przed późniejszym celem NASA.
