Standard PCI Express był jednym z najbardziej udanych na rynku komputerowym, odpowiadając na potrzeby użytkowników z każdą nową generacją, nie rezygnując przy tym z kompatybilności wstecznej. Obecnie najlepszym dostępnym rozwiązaniem jest wersja 3.0, ale już w przyszłym roku będziemy świadkami debiutu PCI Express 4.0. Nowy limit 16 gigatransferów na sekundę pozwoli osiągnąć łączną przepustowość 64 GB/s, a mimo to już myśli się o jego następcy.
Krótka historia PCI Express
Jeśli nie mówimy o kompaktowym komputerze o bardziej specyficznych funkcjach, każda nowoczesna płyta główna powinna oferować użytkownikowi jakieś gniazdo PCI Express. Niezależnie od tego, czy planujemy podłączyć kartę graficzną (najczęstsze zastosowanie), czy alternatywny komponent, taki jak dysk SSD, jest to magistrala niezwykle wydajna i trzeba ją wykorzystać. Jej przygoda rozpoczęła się w 2004 roku, w czasach gdy port AGP wciąż dominował w świecie grafiki, a różnice były tak duże od początku, że PCI Express 1.0 przy połowie prędkości dorównywał przepustowości AGP 8x. Kolejne rewizje specyfikacji nie kazały na siebie długo czekać, a dostępna przepustowość stale rosła, bez rezygnacji z kompatybilności wstecznej, co zawsze jest mile widziane. Jednak postęp zatrzymał się w 2010 roku. Wersja 3.0 PCI Express bez większych problemów przystosowała się do nowoczesnego sprzętu (z kartami graficznymi wykorzystującymi sterowniki wielkości systemu operacyjnego), ale nie ma planów, by na tym poprzestać – wręcz przeciwnie.
PCI Express 4.0 – co nowego?
Specyfikacje nowego standardu PCI Express 4.0 znajdują się w wersji 0.9, czyli brakuje tylko ostatecznej certyfikacji. W przeciwieństwie do przejścia z PCIe 2.0 na 3.0, PCI Express 4.0 faktycznie podwaja prędkość, osiągając 16 gigatransferów na sekundę. W bardziej zrozumiałych dla nas kategoriach całkowita przepustowość PCI Express 4.0 x16 wynosi 64 GB/s. Organizacja PCI-SIG potwierdziła, że nowa wersja będzie zawierać optymalizacje parametrów elastyczności i skalowania, przeznaczone dla urządzeń o niskim poborze mocy oraz aplikacji wymagających jeszcze mniejszych opóźnień. Jeśli wszystko pójdzie dobrze, pierwsze produkty z obsługą PCI Express 4.0 powinny trafić na półki przed końcem roku, ale stawiam na pierwszy kwartał 2018.
PCI Express 5.0 – przyszłość
Najciekawsze jest jednak to, że nie będziemy musieli długo czekać na wersję zastępczą, PCI Express 5.0. Niestety nie wiemy zbyt wiele o stronie technicznej, ale pomysł podwojenia przepustowości pozostaje aktualny. PCI Express 5.0 będzie mieć maksymalną przepustowość 128 gigabajtów na sekundę. Wyobrażacie sobie kartę graficzną lub dysk SSD wykorzystujący w pełni tę magistralę? Najlepsze dopiero przed nami.