29 maja 2009 roku. Pixar robi to ponownie: Up debiutuje w kinach, staje się jedną z najlepszych produkcji roku i bez problemu zarabia ponad 700 milionów dolarów. Historia jest bajeczna, a obraz domu unoszącego się na balonach zapada w pamięć milionów. Oczywiście twórcy Up nie wahali się zawiesić fizykę, aby osiągnąć swój cel, ale jeśli na chwilę przeniesiemy się do prawdziwego świata… ile balonów potrzeba, aby dom z Up unosił się w powietrzu?
Dom z Up, czyli jak zabić fizykę w odpowiedni sposób
Wyjątki. Sztuczki. „Zawieszenie niewiary” to formalny termin. Jak mówił sam Arystoteles, widzowie ignorują nierealność fikcji, aby doświadczyć „katharsis”. Kino jest pełne takich przykładów i, szczerze mówiąc, wiele filmów bez nich nie działa. Statki ze Star Wars i Star Trek wydają dźwięki w przestrzeni kosmicznej, akcyjni bohaterowie przywierają do dachów samochodów, jakby przyklejeni, Indiana Jones przetrwał wybuch nuklearny w lodówce, a Up ma dom unoszący się na balonach.
Jedną z pierwszych rzeczy, które Pete Docter (jeden z twórców Up i jego reżyser) musiał rozwiązać, było obliczenie, ile balonów naprawdę potrzeba, aby dom taki jak z Up uniósł się… a pierwotny wynik to 26,5 miliona. Rozwiązanie? Użyli około 10 tysięcy w animacji i oszukali. Późniejsza analiza opublikowana przez kanał The Film Theorists podnosi tę liczbę jeszcze bardziej, przebijając sufit 31 milionów balonów. Więc… jakie mamy alternatywy?
Ile balonów potrzeba, aby dom z Up unosił się w powietrzu?
31 milionów balonów to absurdalna liczba. Ludzie z Corridor Crew wyjaśniają, że najbliżej tego było Balloonfest '86 w Cleveland, gdzie wypuszczono półtora miliona balonów, co spowodowało dwie ofiary śmiertelne, dwa pozwy sądowe i miliony dolarów strat. 31 milionów balonów może pokryć całe miasto i zasłonić słońce, podążając z wiatrem. To „rzeka” balonów.
Jeśli mamy wizualizować realną alternatywę, wszystkie strzały wskazują na zastąpienie balonów partyjnych balonami meteorologicznymi… wieloma z nich. Balon meteorologiczny jest tak duży, że człowiek może w nim stać, ale czym go wypełnimy? Film wyjaśnia zalety i problemy wodoru (bardzo lekki, niezwykle niebezpieczny) i helu (znacznie bezpieczniejszy, ale cięższy, a jest go coraz mniej). Jednak bada też hipotezę „balonu próżniowego”, wykonanego z egzotycznych materiałów… i niczego w środku. Koncepcja jest podobna do sterowca próżniowego, który Francesco Lana de Terzi rozwijał w XVII wieku. Jeśli na chwilę wyobrazimy sobie, że taki super-balon próżniowy istnieje, dom z Up potrzebowałby jednego o średnicy 75 metrów, aby unosić się w powietrzu.
Projekt Jonathana Trappe obiegł świat, ale nie możemy zapominać, że okroił swój „dom” do absolutnego minimum. Dom z Up w stylu Queen Anne może ważyć do 260 ton, więcej niż Statua Wolności. I tak wracamy do balonów meteorologicznych. Jeśli weźmiemy pod uwagę, że balon o średnicy dwóch metrów może unieść do 3,6 kilograma (oprócz własnego ciężaru), a jego ostateczna pojemność zmienia się w zależności od warunków pogodowych („działają lepiej”, gdy dzień jest zimny)… obliczenia sugerują od 72 000 do 80 000 balonów meteorologicznych, aby unieść dom z Up. Powodzenia…?