Wzrok, smak, słuch, węch i dotyk. To bez wątpienia pięć zmysłów najpopularniejszych i najczęściej wymienianych, które pomagają nam postrzegać świat w bardzo szczególny sposób. Jednak ci, którzy uważają je za „jedyne zmysły”, popełniają techniczny błąd. Eksperci są zgodni, że człowiek posiada co najmniej cztery dodatkowe zmysły o dobrze określonych rolach.
Niektóre źródła sugerują, że klasyczny model pięciu zmysłów sięga poematu „Cursor Mundi” z roku 1300, który z kolei wiąże się z „pięcioma żywiołami” Arystotelesa – wzrok pochodzi od ognia, słuch od eteru, węch od powietrza, smak od wody, a dotyk od ziemi. W średniowieczu rozszerzono to o „pięć umysłów”, zwykle identyfikowanych jako zdrowy rozsądek, wyobraźnia, fantazja, instynkt i pamięć. Problem w tym, że te starożytne interpretacje nie wytrzymują rygorystycznych, współczesnych badań naukowych. Człowiek ma więcej niż pięć zmysłów, i dziś je poznamy.
Pozostałe zmysły człowieka
Pierwszym z nich jest propriocepcja, czyli znajomość naszego ciała i położenia każdej jego części. Pamiętasz klasyczną scenę z seriali i filmów, w której policjant prosi pijaną osobę, aby zamknęła oczy i dotknęła nosa? Chodzi o ocenę propriocepcji, ponieważ alkohol zakłóca ten zmysł.
Następnie pojawiają się dwa ściśle powiązane zmysły: termorecepcja i nocycepcja. Pierwszy pomaga nam odczuwać temperaturę i jej różnice, dzieląc się na dwa rodzaje receptorów (zimno i ciepło). Wideo wskazuje, że receptory te działają w określonym zakresie (od 20 do 40 stopni Celsjusza), a pozostałe temperatury są w mniejszym lub większym stopniu interpretowane jako ból… co prowadzi nas do nocycepcji. Rodzaje receptorów bólu są trzy: skórne, somatyczne i trzewne.
W końcu docieramy do bardzo ważnego zmysłu równowagi i znajdujemy dodatkowe odniesienia, takie jak uczucie głodu i upływ czasu. Nauka kontynuuje pracę, poszukując nowych zmysłów, lepiej rozumiejąc już istniejące, a kto wie, może też inaczej klasyfikując niektóre z nich. Jedno jest pewne: tradycyjna struktura pięciu zmysłów jest przestarzała.
