Według doniesień opublikowanych 2 października 2026 r. wstępny szacunek przypisuje pokarmom morskim około 55 proc. białka w diecie jednej osoby, której szczątki znaleziono w jaskini Sohornu w Andrín, w Asturii. To oszacowanie dotyczy źródeł białka, a nie całego jadłospisu.
Odkrycie w Sohornu
Według relacji speleolodzy Pablo Solares i Clara Zazo znaleźli ludzką żuchwę w Sohornu w 2024 r. Wykopaliska ratunkowe, którymi kierowali Pablo Arias i Alberto Martínez Villa, miały zakończyć się latem 2025 r. Wśród znalezisk wymieniono szczątki co najmniej dwóch dorosłych mężczyzn oraz poroże jelenia.
Co pokazują izotopy kolagenu
Wstępne oszacowanie opiera się na analizie izotopów w kolagenie. Izotopy węgla pomagają rozróżniać morskie i lądowe źródła białka, a izotopy azotu dostarczają informacji o pozycji organizmu w łańcuchu pokarmowym. Kolagen pozwala szacować udział źródeł białka, ale nie opisuje całej diety — w tym udziału tłuszczów i węglowodanów.
Wiek szczątków podawano wstępnie jako około 8 tys. lat. Pokarmy morskie mogą wpływać na datowanie radiowęglowe przez tzw. morski efekt rezerwuarowy.
El Mazo pokazuje ślady zbieractwa przybrzeżnego
Odrębnych informacji o mezolitycznym pożywieniu dostarcza muszlowisko El Mazo. Badanie opublikowane w 2017 r. objęło jednostki stratygraficzne 114 i 115, datowane na około 9 tys. lat kalibrowanych BP. Rozpoznano w nich 19 taksonów, w tym mięczaki, skorupiaki i jeżowce.
Skałoczepy z rodzaju Patella oraz ślimaki Phorcus lineatus stanowiły łącznie około 88 proc. minimalnej liczby osobników w tych jednostkach. Około 99 proc. zarejestrowanych muszli pochodziło ze skalistych wybrzeży, a analiza Patella vulgata wskazywała, że 75–80 proc. osobników zbierano w dolnej strefie pływów. Te szczątki opisują zwierzęta obecne w osadzie i sposób ich pozyskiwania; nie wyznaczają udziału białka morskiego w diecie konkretnej osoby.
