W ciągu ostatnich czterech dekad świat komputerów widział wiele legendarnych maszyn, ale jeśli jest jedna, która zasługuje na szczególną uwagę, to jest nią Xerox Alto. Wprowadzony na rynek w marcu 1973 roku, Xerox Alto był pierwszym komercyjnym komputerem sterowanym graficznym interfejsem. Kanał YouTube CuriousMarc uzyskał dostęp do procesu renowacji Xerox Alto, co pozwoli na weryfikację każdego szczegółu w komputerze starszym niż ten, kto pisze te słowa.
Pierwszy komputer z graficznym interfejsem
Wiele źródeł przedstawia Xerox Alto jako „pierwszy nowoczesny komputer biurkowy”. Zazwyczaj ten opis przypada IBM 5150 (czyli IBM PC), ale historia pokazuje, że między nimi było ponad osiem lat różnicy. Nie trzeba dodawać, że Xerox Alto celował w zupełnie inny rynek. Mówimy o czasach, gdy pojęcie „komputera” ograniczało się do laboratoriów lub specjalnych środowisk współdzielonych. Idea, która ukształtowała Xerox Alto, została opracowana w dokumencie przez naukowca i administratora w PARC, Butlera Lampsona (dzięki magii Internetu możemy go przeczytać), a inspirowana była systemem NLS zaprojektowanym przez nikogo innego jak Douglasa Engelbarta, wynalazcę myszy. Charles P. Thacker (jeden z wynalazców tego, co dziś znamy jako sieć Ethernet) został liderem projektu, a po zatwierdzeniu eksperymentalnej serii 80 egzemplarzy (kosztujących około 10 000 dolarów każdy), sukces Xerox Alto był tak duży, że w ciągu następnych dziesięciu lat zbudowano około dwóch tysięcy dodatkowych komputerów.
Wpływ na Apple
Jednak Xerox Alto ma szczególne miejsce w historii również dlatego, że to właśnie ten system ludzie z Xerox pokazali Steve'owi Jobsowi podczas jego słynnej wizyty w firmie w grudniu 1979 roku. Sterowany myszą graficzny interfejs w Xerox Alto (czyli technologia WYSIWYG, „to, co widzisz, jest tym, co otrzymujesz”) miała bezpośredni wpływ na rozwój Apple Lisa, a rok później Apple Macintosh. Otwierając Xerox Alto, można dojść do wniosku, że w 1973 roku był to wspaniały kawałek elektroniki. Alto ma trzynaście płytek PCB, z których trzy (Control, ALU i RAM) stanowią procesor. Dostępna pamięć RAM wynosiła 128 kilobajtów, z możliwością rozszerzenia do 512 kilobajtów, ale nie była to decyzja, którą można było podjąć pochopnie, ponieważ każdy „blok” 128 KB kosztował około czterech tysięcy dolarów.
Wyzwanie renowacji
Renowacja Xerox Alto to tytaniczne zadanie nawet dla tych, którzy mają wiedzę i odpowiedni sprzęt. Poza wiekiem komputera należy dodać jego złożoność. Alto potrzebuje łącznie czterech zasilaczy, dostarczających jednocześnie -15, +15, +12, -5 i +5 woltów. Zasilacze wymagały dokładnej oceny przy użyciu „sztucznych obciążeń” i autotransformatora. Wyeksploatowane kondensatory, korozja, zniszczone wcześniejsze naprawy, lampa CRT mająca ponad 40 lat oraz spora dawka prób i błędów z pewnością przywrócą ten historyczny komputer do życia. Warto śledzić jego postępy.
