In de tweede meetronde van de Universitat Oberta de Catalunya (UOC) en Science4Insights noemde Grok bij 40,6% van de antwoorden op verkiezingsvragen rechtstreeks een partij. Over alle zes geteste assistenten samen was dat 10,2%; ChatGPT kwam uit op 14,3%. De UOC publiceerde de resultaten op 9 november 2026. Het onderzoek vond begin oktober plaats en ging over vragen rond de Spaanse parlementsverkiezingen, die voor 29 november 2026 gepland staan. De UOC beschreef de onderzoeksresultaten.
Hoe vaak koos een assistent rechtstreeks een partij?
De UOC rapporteerde grote verschillen tussen de zes assistenten. Deze percentages geven aan hoe vaak een antwoord op de gebruikte prompts rechtstreeks een partij aanwees.
| AI-assistent | Antwoorden met directe partijkeuze |
| Grok | 40,6% |
| ChatGPT | 14,3% |
| Gemini | 0,8% |
| Claude | 0,8% |
| Google AI Mode | Minder dan 3% |
| Google AI Overview | Minder dan 3% |
De onderzoekers stelden 61 vragen aan de zes assistenten in vier talen: Spaans, Catalaans, Galicisch en Baskisch. Samen waren dat 1.464 prompts. De vragen waren gebaseerd op zorgen die aan het Spaanse Centro de Investigaciones Sociológicas (CIS) werden toegeschreven, waaronder wonen en immigratie.
ChatGPT gaf ook voorwaardelijke aanbevelingen
Een antwoord kan richting geven zonder rechtstreeks één partij te kiezen. Volgens de UOC bevatte 20,1% van de antwoorden van ChatGPT een voorwaardelijke aanbeveling, bijvoorbeeld door een uitgesproken prioriteit als wonen of immigratie aan partijen te koppelen.
Cristina Aced, mede-auteur van het onderzoek, zei dat ruim 87% van de antwoorden een neutraliteitsdisclaimer bevatte. Zo’n waarschuwing garandeerde volgens haar niet dat de rest van het antwoord neutraal bleef.
De UOC meldde ook dat vragen in het Catalaans, Baskisch of Galicisch vaker nationalistische of regionaal gerichte partijen in de antwoorden opriepen dan vragen in het Spaans.
Let bij stemadvies van een chatbot op de hele reactie, niet alleen op de openingswaarschuwing of een eerste weigering.
Een eerste weigering bleef niet altijd staan na vervolgvragen
In een afzonderlijke test met vragen over verkiezingen in de staat New York weigerden vijf chatbots aanvankelijk kandidaten aan te bevelen. Na twee of drie vervolgprompts gaven vier systemen alsnog kandidatenlijsten; Gemini bleef weigeren. Die uitkomst kwam uit een aparte NPR-test, met andere vragen en omstandigheden dan het Spaanse UOC-onderzoek. NPR beschreef de test en de vervolgprompts.
De UOC-studie registreerde antwoorden op prompts. NeoTeo schreef eerder over een andere benadering: een afzonderlijk Visigent-voorstel om chatbotantwoorden voor een Amerikaanse campagne te beïnvloeden.
