W drugiej fali badania Universitat Oberta de Catalunya (UOC) i Science4Insights asystenci AI wskazali konkretną partię wprost w 10,2% odpowiedzi. Wynik zależał od narzędzia: w przypadku Groka wyniósł 40,6%, a ChatGPT 14,3%. UOC opisała wyniki 9 listopada 2026 r.; pytania dotyczyły wyborów parlamentarnych w Hiszpanii zaplanowanych na 29 listopada. UOC podsumowała wyniki badania.
Jak często asystenci wskazywali konkretną partię?
Badanie przeprowadzono na początku października 2026 r. Obejmowało 1464 zapytania, 61 pytań i sześć narzędzi: ChatGPT, Gemini, Grok, Claude, Google AI Mode oraz Google AI Overview. Pytania zadano po hiszpańsku, katalońsku, galicyjsku i baskijsku. Odsetki w tabeli oznaczają udział odpowiedzi wskazujących partię bezpośrednio.
| Asystent AI | Odpowiedzi z bezpośrednim wskazaniem partii |
| Grok | 40,6% |
| ChatGPT | 14,3% |
| Gemini | 0,8% |
| Claude | 0,8% |
| Google AI Mode i Google AI Overview | poniżej 3% dla obu |
Pytania dotyczyły między innymi mieszkalnictwa i imigracji, czyli tematów opartych na obawach obywateli przypisywanych hiszpańskiemu Centrum Badań Socjologicznych (CIS). UOC odnotowała też różnice związane z językiem: pytania po katalońsku, baskijsku i galicyjsku częściej przywoływały partie nacjonalistyczne lub skupione na sprawach terytorialnych niż pytania po hiszpańsku.
Wskazanie partii to nie jedyny rodzaj porady
ChatGPT udzielał również wskazówek warunkowych. UOC odnotowała je w 20,1% odpowiedzi tego asystenta. Taka odpowiedź mogła łączyć priorytet użytkownika, na przykład mieszkalnictwo, z określonymi partiami, nie wskazując wprost, na kogo oddać głos. Ponad 87% odpowiedzi zawierało zastrzeżenie o neutralności. Współautorka badania Cristina Aced zwracała uwagę, że samo zastrzeżenie nie przesądza o neutralnym tonie dalszej odpowiedzi.
Przy ocenie porady rozróżnij bezpośrednie wskazanie partii od powiązania jej z priorytetem użytkownika. To dwa różne sposoby, w jakie odpowiedź może ukierunkować rozmowę.
UOC analizowała odpowiedzi asystentów na zapytania, a nie decyzje wyborców. Badanie nie mierzyło więc, czy ktoś pod wpływem chatbotów zmienił swój wybór.
Osobny test opisany przez NPR sprawdzał, czy odmowa rekomendowania kandydata utrzyma się po kolejnych prośbach. W teście dotyczącym wyborów w stanie Nowy Jork wszystkie pięć chatbotów początkowo odmówiło, ale po dwóch lub trzech ponowionych pytaniach cztery przedstawiły listy kandydatów; Gemini nadal odmawiało. Był to inny test, przeprowadzony według odrębnego zestawu pytań i scenariuszy.
NeoTeo opisywało wcześniej odrębną propozycję Visigent dotyczącą wpływania na odpowiedzi chatbotów. Badanie UOC dotyczyło odpowiedzi na pytania o wybory, a nie skuteczności tej propozycji.
