Rechter Debra M. Brown wees op 30 oktober 2026 het verzoek van X.AI Corp. en MZX Tech LLC af om de rechtszaak van de NAACP en de Mississippi State Conference of the NAACP te laten verwerpen. De zaak over de gasturbines gaat door; Brown oordeelde dat de turbines volgens de aanklacht niet onder de uitzondering voor mobiele bronnen vallen. Lees de uitspraak van de rechtbank.

Wat de afwijzing van het verzoek betekent

De bedrijven vroegen de rechtbank de zaak te beëindigen voordat die inhoudelijk werd behandeld. Brown wees dat verzoek af, zodat de claims verder kunnen. Bij deze procedurele toets, een motie op grond van Rule 12(b)(6), beoordeelt de rechter of de aanklacht voldoende grond biedt om door te gaan. De rechter neemt de goed onderbouwde beweringen daarin voor deze beoordeling als uitgangspunt; dat is geen einduitspraak over de vraag of de bedrijven de wet hebben overtreden.

Waarom de turbines niet als mobiele bronnen golden

De verdediging beriep zich op een uitzondering voor mobiele bronnen. Het luchtkwaliteitsplan van Mississippi neemt relevante federale regels over, waaronder definities die een mobiele bron omschrijven als een motorvoertuig, een niet voor de weg bestemde motor of een niet voor de weg bestemd voertuig.

Volgens de aanklacht waren de turbines niet zelfaangedreven en waren ze niet bedoeld om tijdens het gebruik te bewegen. Ook stelde de aanklacht dat de warmte-invoer van elke turbine hoger lag dan 10 MMBtu per uur. Op basis van die beweringen behandelde Brown de turbines in deze procesfase als stationaire verbrandingsturbines die onder de normen van de Clean Air Act vallen. Een turbine op een voertuig monteren maakt haar volgens die redenering niet mobiel als ze tijdens het gebruik niet zelf rijdt en niet bedoeld is om te worden verplaatst.

Brown verwierp daarnaast de argumenten dat de NAACP niet bevoegd was om namens haar leden op te treden en dat de wettelijke mogelijkheid voor burgers om een rechtszaak aan te spannen in strijd is met de grondwet. Ook die bezwaren waren voor de rechtbank geen reden om de claims te verwerpen.

De brief van Mississippi bond de rechtbank niet

Het Mississippi Department of Environmental Quality schreef op 29 juli 2025 aan xAI dat het ervan uitging dat de turbines op verplaatsbare installaties stonden en minder dan twaalf maanden op dezelfde plek zouden blijven. Op basis van die uitleg erkende de dienst voorwaardelijk een uitzondering op de vergunningplicht.

Brown oordeelde dat de brief de bedrijven duidelijk maakte hoe de instantie de regels uitlegde. Die uitleg bond de rechtbank echter niet en verhinderde de eisers niet om een andere lezing van de regels te verdedigen.

De aanklacht draait om een centrale in Southaven

De zaak gaat over de Colossus Gas Plant in Southaven, Mississippi. De NAACP stelt dat X.AI Corp. en MZX Tech LLC de centrale zonder de vereiste vergunningen hebben gebouwd en geëxploiteerd, in strijd met de Clean Air Act en het luchtkwaliteitsplan van Mississippi. Volgens de klacht levert de centrale stroom aan Colossus 2, het datacenter van xAI in Memphis, Tennessee.

De klacht noemde op 7 april 2026 minstens 27 turbines met samen minstens 495 megawatt aan opwekkingscapaciteit. De eisers vragen om een gerechtelijk bevel, maatregelen om vervuiling te beperken en civiele boetes. Brown kende die maatregelen niet toe in haar beslissing van 30 oktober.

Een andere procedure betrof het verzoek van het Amerikaanse ministerie van Justitie om in de zaak tussenbeide te komen en de claims van de eisers eenzijdig te beëindigen. De rechtbank behandelde die kwestie afzonderlijk op 19 oktober. Eerdere berichtgeving over die procedure gaat over die beslissing, niet over Browns latere uitspraak op het verzoek van X.AI Corp. en MZX Tech LLC.