Sędzia oddaliła wniosek X.AI Corp. i MZX Tech LLC o odrzucenie pozwu NAACP

30 października 2026 r. sędzia federalna Debra M. Brown oddaliła wniosek X.AI Corp. i MZX Tech LLC o odrzucenie pozwu wniesionego przez National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) oraz Mississippi State Conference of the NAACP. Sprawa o turbiny gazowe w Southaven może być dalej rozpatrywana. Sąd uznał, że na podstawie zarzutów pozwu turbiny nie kwalifikują się jako źródła mobilne zwolnione z wymogu uzyskania pozwoleń. Opinia i postanowienie sądu nie rozstrzygnęły ostatecznie odpowiedzialności firm.

Co rozstrzygnął sąd

Firmy złożyły wniosek na podstawie Rule 12(b)(6), czyli przepisu pozwalającego domagać się oddalenia pozwu, gdy nie przedstawia on podstaw do dochodzenia roszczeń. Na tym etapie sąd ocenił, czy zarzuty mogą być dalej rozpatrywane, a nie czy zostały udowodnione. Brown oddaliła również argumenty dotyczące ustawowego prawa NAACP do wniesienia pozwu oraz zgodności pozwów obywatelskich na podstawie Clean Air Act z konstytucją i doktryną niedelegowania władzy prywatnym podmiotom.

Odrębne postanowienie z 19 października dotyczyło próby DOJ, by przystąpić do sprawy i jednostronnie zakończyć pozew. Sąd dopuścił rząd do udziału, ale nie zgodził się na zakończenie roszczeń powodów. Opisaliśmy tamto rozstrzygnięcie osobno.

Dlaczego turbiny uznano za stacjonarne

Przepisy stanu Mississippi odsyłają do federalnych regulacji i definicji dotyczących źródeł zanieczyszczeń. W przyjętej przez sąd interpretacji źródłem mobilnym może być pojazd silnikowy, silnik pozadrogowy albo pojazd pozadrogowy. Samo zamontowanie turbiny na urządzeniu umożliwiającym jej transport nie wystarcza, by uznać ją za mobilną, jeśli nie jest samobieżna i nie ma się przemieszczać podczas pracy.

Według pozwu każda turbina miała dopływ ciepła przekraczający 10 MMBtu/h, czyli 10 mln brytyjskich jednostek cieplnych na godzinę, i nie była przeznaczona do przemieszczania się podczas pracy. Na podstawie tych zarzutów sąd potraktował turbiny jako stacjonarne turbiny spalania, podlegające standardom Clean Air Act, a nie jako źródła objęte wyjątkiem od wymogu pozwoleń.

Pismo urzędu nie wiązało sądu

29 lipca 2025 r. Mississippi Department of Environmental Quality (MDEQ) napisał do xAI, że rozumie, iż turbiny będą przenośne i pozostaną na miejscu krócej niż 12 miesięcy. Urząd warunkowo uznał, że może mieć zastosowanie wyjątek od wymogu uzyskania pozwolenia. Sędzia stwierdziła, że pismo poinformowało firmy o stanowisku agencji, ale nie wiązało sądu ani nie wykluczało odmiennej interpretacji przedstawionej przez powódki.

Zarzuty dotyczą zakładu w Southaven

Colossus Gas Plant znajduje się w Southaven w stanie Mississippi. Według pozwu zakład dostarcza energię do centrum danych Colossus 2 w Memphis w stanie Tennessee. NAACP i stanowa konferencja organizacji zarzucają X.AI Corp. i MZX Tech LLC budowę oraz eksploatację zakładu bez pozwoleń wymaganych przez Clean Air Act i plan jakości powietrza stanu Mississippi.

Skarga wskazywała, że 7 kwietnia 2026 r. na terenie zakładu znajdowało się co najmniej 27 turbin o łącznej mocy co najmniej 495 MW. Powódki domagają się między innymi środków ograniczających zanieczyszczenia i kar cywilnych do 124 426 dolarów dziennie za każde naruszenie. Postanowienie z 30 października nie przyznało tych środków ani nie nakazało zamknięcia zakładu.