Op 10 september 2026 beschreven meldingen prijsdruk bij Chinese AI-versnellers, waaronder de Huawei Ascend 950DT en de toekomstige Cambricon 690. De achtergrond is een knelpunt dat gemakkelijk over het hoofd wordt gezien: niet alleen de processor telt, maar ook de high-bandwidth memory (HBM) die er vlak naast moet zitten. Die markt is sterk geconcentreerd, terwijl China nog aan eigen HBM-alternatieven werkt.
HBM is het geheugen naast de AI-versneller
HBM is een vorm van DRAM waarbij geheugenchips verticaal op elkaar worden gestapeld. Door het geheugen dicht bij de AI-versneller te plaatsen, kan het grote hoeveelheden data snel aanleveren tijdens het trainen en gebruiken van grote AI-modellen.
Dat maakt HBM geen optioneel accessoire. Een accelerator kan op papier krachtig zijn, maar heeft voor grootschalige AI-taken ook een passende geheugenvoorziening nodig. Wanneer die voorziening duurder of moeilijker verkrijgbaar wordt, werkt de druk door in het complete systeem — en dus mogelijk in de prijs van de accelerator.
Drie bedrijven domineren de gemeten HBM-markt
De omzetverdeling over Q2 2026 laat zien hoe geconcentreerd de gemeten HBM-markt is. SK hynix had 50% van de wereldwijde HBM-omzet, Samsung 33% en Micron 18%. De percentages komen samen uit op 101% door afronding; dat is geen exacte markttotaalwaarde.
| Bedrijf | Wereldwijd HBM-omzetaandeel, Q2 2026 | Wereldwijd DRAM-omzetaandeel, Q2 2026 | Rol in dit verhaal |
| SK hynix | 50% | 25% | Grootste gemeten leverancier naar HBM-omzet |
| Samsung | 33% | 38% | Tweede gemeten leverancier naar HBM-omzet |
| Micron | 18% | 24% | Derde gemeten leverancier naar HBM-omzet |
| CXMT | Niet vermeld | 10% | Chinese DRAM-producent; dit cijfer gaat over DRAM in het algemeen, niet over HBM |
De twee soorten percentages mogen niet door elkaar worden gehaald. CXMT’s aandeel van 10% betreft de wereldwijde DRAM-omzet. Het is dus geen HBM-marktaandeel en bewijst niet dat CXMT een vergelijkbare positie in HBM heeft.
Exportcontroles boven op de AI-vraag
Op 2 december 2024 kondigde het Amerikaanse Bureau of Industry and Security (BIS) nieuwe exportcontroles aan voor bepaalde HBM-producten, waaronder HBM van Amerikaanse oorsprong en bepaalde in het buitenland geproduceerde HBM die onder de Amerikaanse exportregels valt. Dat was geen algemeen verbod op elk geheugenproduct of op alle HBM-handel.
Tegelijkertijd groeit de vraag naar geheugen voor AI-datacenters. Daardoor komen meerdere krachten samen: AI-systemen vragen veel snel geheugen, productiecapaciteit wordt naar lucratievere toepassingen gestuurd en toegang tot bepaalde HBM-categorieën is door exportregels ingewikkelder geworden. De uitkomst is een aanbod-vraagdruk die verder reikt dan de chip die de berekening uitvoert.
China’s eigen HBM blijft voorlopig kleinschalig
CXMT wordt in berichtgeving gekoppeld aan de productie van HBM3E in kleine hoeveelheden. Ook zouden T-Head van Alibaba en Cambricon deze technologie met hun processors testen. Dat is een relevante stap voor China’s geheugenambities, maar kleinschalige productie zegt op zichzelf niets over opbrengst, prestaties, klantvolumes of concurrerende massaproductie.
De kern is dus niet dat China geen HBM kan maken. De kern is dat een vroege productieactiviteit nog geen vervanging vormt voor een stabiele, grootschalige toevoer die AI-versnellers op brede schaal kan ondersteunen.
Wat dit betekent voor Chinese alternatieven voor Nvidia
Een eigen AI-accelerator lost de hele afhankelijkheid van de toeleveringsketen niet op. De processor, het geheugen ernaast, de verpakking en de toegang tot productiecapaciteit moeten als één systeem werken. Als HBM duurder of moeilijker verkrijgbaar is, kan dat de economische aantrekkelijkheid van een binnenlandse accelerator aantasten, zelfs wanneer het ontwerp van de processor zelf beschikbaar is.
Voor de markt betekent dit dat China’s poging om minder afhankelijk te worden van Nvidia niet alleen een ontwerpwedstrijd is. Het is ook een geheugenvraagstuk. De gemeten HBM-omzet blijft geconcentreerd bij SK hynix, Samsung en Micron, terwijl CXMT’s gemelde HBM3E-productie nog geen bewijs vormt van een volwaardig alternatief. Zolang die kloof bestaat, blijft het geheugen naast de AI-chip een bepalende factor voor prijs en schaal.
