De presentatie van Intel Optane was augustus van het afgelopen jaar, en sindsdien hebben we gespeculeerd over de mogelijkheid van een SSD die zijn directe concurrenten op het gebied van latentie en duurzaamheid zou overtreffen, en die bovendien zou kunnen fungeren als een extensie van het systeemgeheugen. Alles leek erop te wijzen dat de eerste stap van de hardware in PCI Express-formaat zou zijn, en na enige vertragingen is het hier: de Intel Optane SSD DC P4800X van 375 GB met 3D XPoint-technologie.
De eerste Optane SSD
Intel heeft al geruime tijd het terrein van solid-state drives verkend, maar na de krachten te hebben gebundeld met de mensen van Micron, raakte de gigant uit Santa Clara ervan overtuigd dat hij iets beters kon doen. De markt concentreerde haar inspanningen op het aanpakken van het capaciteitsprobleem, maar dat is grotendeels geminimaliseerd, waardoor prioriteiten kunnen worden verlegd. Daarmee hebben Intel en Micron anderhalf jaar lang de magische formule van hun 3D XPoint-technologie verbeterd. De beloften zijn groot: een nieuw niet-vluchtig geheugen, bijna zo snel als conventioneel RAM, en voor een fractie van de kosten. In augustus 2016 leerden we het commerciële profiel van 3D XPoint kennen: Intel Optane. Enkele bijna in het geheim genomen foto's en een paar benchmarks waren alles wat we kregen. Het wachten duurde lang, en eerlijk gezegd gaf het bedrijf geen officiële verklaring voor de vertragingen, maar het eerste product is er nu al: Intel Optane SSD DC P4800X.
Technische specificaties
Op het eerste gezicht is het een SSD met PCI Express 3.0 x4-interface, dus het uiteindelijke ontwerp ligt niet ver af van wat we in het prototype zagen. De capaciteit van dit initiële model is 375 gigabyte, maar Intel heeft al bevestigd dat er varianten van 750 GB en 1,5 TB komen voor het einde van het jaar, evenals een alternatief op basis van de U.2-interface. De Intel Optane SSD DC P4800X levert een latentie van minder dan tien microseconden, veel lager dan bij traditionele SSD's, en deze trend zet zich door in zeer zware belastingsituaties. Een ander pluspunt van de DC P4800X is de "granulariteit" per byte bij lezen of schrijven. Met andere woorden, Optane kan individuele bytes lezen en/of schrijven, terwijl NAND-geheugen werkt met pagina's van 512, 2.048 of 4.096 bytes. De problemen van schrijfamplificatie worden vrijwel aan de wortel aangepakt, en dat vertaalt zich in een hogere duurzaamheid: 30 volledige schrijfbewerkingen van de schijf per dag, of 12,3 petabytes in de drie jaar garantie die Intel voor deze gelimiteerde editie zal bieden (het plan is om dat naar vijf jaar te brengen).
Intel gaf geen gegevens over sequentiële prestaties, maar een paar lekken die in februari de ronde deden wijzen op ongeveer 2,4 GB/s lezen en 2 GB/s schrijven, cijfers die huidige NAND onder vergelijkbare omstandigheden kan overtreffen. De optie om Optane op dezelfde manier als geheugen te gebruiken hangt af van een software-oplossing, Intel Memory Drive Technology, die tot doel heeft de schijf in het geheugensubsysteem te integreren, zodat het besturingssysteem en de applicaties deze als extra DRAM zien en gebruiken. De implementatie is complex, kent enkele technische beperkingen en wordt apart aangeschaft. Dat brengt ons bij de prijzen: 1.520 dollar voor de SSD, of 1.951 dollar met de IMDT-licentie inbegrepen. Tegen vier dollar per gigabyte aan 3D XPoint zal de eindconsument nog even moeten wachten...
