Prezentacja w sierpniu zeszłego roku, a od tego czasu spekulowaliśmy o możliwości powstania dysku SSD, który mógłby przewyższyć swoich bezpośrednich konkurentów pod względem opóźnień i trwałości, a także działać jako rozszerzenie pamięci w systemie. Wszystko wskazywało na to, że pierwszym krokiem sprzętu będzie format PCI Express, i po pewnych opóźnieniach, oto jest: Intel Optane SSD DC P4800X o pojemności 375 GB z technologią 3D XPoint.
Intel od dłuższego czasu eksploruje terytorium dysków SSD, ale po połączeniu sił z Micronem, gigant z Santa Clara przekonał się, że może zrobić coś lepszego. Rynek skupił się na problemie pojemności, ale ten został już w większości rozwiązany, co pozwala na przekierowanie priorytetów. Mimo to, Intel i Micron przez półtora roku szlifowały magiczny przepis na technologię 3D XPoint. Obietnice są wielkie: nowa pamięć nieulotna, niemal tak szybka jak konwencjonalna pamięć RAM, i to w ułamku kosztów. W sierpniu 2016 roku poznaliśmy komercyjny profil 3D XPoint: Intel Optane. Kilka zdjęć zrobionych niemal ukradkiem i kilka benchmarków – to wszystko otrzymaliśmy. Oczekiwanie było długie, a firma nie udzieliła żadnych oficjalnych wyjaśnień opóźnień, ale pierwszy produkt już jest: Intel Optane SSD DC P4800X.
Na pierwszy rzut oka to SSD z interfejsem PCI Express 3.0 x4, więc jego ostateczny projekt nie odbiegał od prototypu. Pojemność tego początkowego modelu to 375 GB, ale Intel potwierdził, że jeszcze przed końcem roku pojawią się warianty 750 GB i 1,5 TB, a także alternatywa oparta na interfejsie U.2. Intel Optane SSD DC P4800X oferuje opóźnienia mniejsze niż dziesięć mikrosekund, znacznie niższe niż w tradycyjnych SSD, a tendencja ta utrzymuje się w bardzo trudnych warunkach obciążenia. Kolejnym atutem DC P4800X jest „granularność" na bajt przy odczycie i zapisie. Innymi słowy, Optane potrafi czytać i zapisywać pojedyncze bajty, podczas gdy pamięć NAND operuje na stronach o rozmiarach 512, 2048 lub 4096 bajtów. Problemy z wzmocnieniem zapisu są praktycznie wyeliminowane, co przekłada się na większą trwałość: 30 pełnych zapisów dysku dziennie, czyli 12,3 petabajta w ciągu trzech lat gwarancji, którą Intel zapewni dla tej limitowanej edycji (plan to pięć lat).
Intel nie podał danych dotyczących wydajności sekwencyjnej, ale kilka przecieków, które zaczęły krążyć w lutym, wskazuje na około 2,4 GB/s odczytu i 2 GB/s zapisu, liczby, które obecna NAND może przewyższyć w podobnych warunkach. Opcja wykorzystania Optane w podobny sposób jak pamięci zależy od rozwiązania programowego, Intel Memory Drive Technology, którego celem jest zintegrowanie dysku z podsystemem pamięci, tak aby system operacyjny i aplikacje widziały go i używały jako dodatkowej pamięci DRAM. Implementacja jest złożona, ma pewne ograniczenia techniczne i jest kupowana osobno. To prowadzi nas do cen: 1520 dolarów za SSD lub 1951 dolarów z licencją IMDT w zestawie. Przy czterech dolarach za gigabajt 3D XPoint, finalny konsument będzie musiał trochę poczekać...