4 września 2026 r. Sąd Apelacyjny Stanów Zjednoczonych dla Piątego Okręgu (Fifth Circuit) podtrzymał oddalenie federalnych roszczeń konstytucyjnych mieszkańców Jackson w sprawie Sterling v. City of Jackson, nr 24-60370. Większość uznała, że w ramach przedstawionej teorii prawnej Konstytucja USA nie zapewnia prawa do ochrony przed skażoną wodą ani prawa do prawdziwych informacji od władz podczas kryzysu zdrowotnego.
Co orzekł Fifth Circuit
Sprawa dotyczyła mieszkańców Jackson, którzy zarzucali władzom miasta narażenie ich na kontakt z wodą zanieczyszczoną ołowiem i nieprawdziwe informowanie o jej bezpieczeństwie. Są to zarzuty przedstawione w pozwie. Orzeczenie rozstrzygnęło federalne roszczenia konstytucyjne, w tym argument, że ekspozycja na skażoną wodę narusza prawo do integralności cielesnej wynikające z klauzuli należytego procesu w Czternastej Poprawce.
Większość odrzuciła także argument o konstytucyjnym prawie do prawdziwych informacji od urzędników w czasie kryzysu zdrowotnego. Sędzia Kurt Engelhardt, autor opinii większości, napisał, że Konstytucja nie zapewnia zadośćuczynienia za każde bezprawne działanie władz.
Czego wyrok nie zmienił
Rozstrzygnięcie dotyczyło roszczeń konstytucyjnych w tej sprawie. Nie uchyliło Clean Water Act ani federalnych i stanowych przepisów o ochronie wody pitnej. To odrębne podstawy prawne: oddalenie roszczeń konstytucyjnych nie oznacza zniesienia regulacji dotyczących wody.
Wyrok Fifth Circuit wiąże federalne sądy w Mississippi, Luizjanie i Teksasie. Nie ustanawia ogólnokrajowej reguły dla wszystkich spraw dotyczących wody pitnej.
Zarzuty mieszkańców Jackson i porównanie z Flint
Mieszkańcy złożyli pozew w 2022 r. Ich sprawa dotyczyła miejskiego systemu wodociągowego w Jackson i zarzutów związanych z ołowiem oraz informowaniem o bezpieczeństwie wody. Archiwalne rozmowy z mieszkańcami Jackson i odniesienia do Flint pokazują społeczne tło sporu.
Flint ma znaczenie dla prawnego porównania: w sprawach związanych z tamtejszym kryzysem Sixth Circuit dopuścił do dalszego rozpoznania roszczeń opartych na teorii integralności cielesnej. Zestawienie tych spraw wskazuje na możliwą rozbieżność między stanowiskami obu sądów apelacyjnych; nie przesądza jednak o ogólnokrajowym rozstrzygnięciu.
Zdanie odrębne i możliwe dalsze drogi
W częściowym zdaniu odrębnym sędzia Catharina Haynes argumentowała, że należy przyjąć dobrze sformułowane zarzuty pozwu za prawdziwe na tym etapie i dopuścić sprawę do postępowania dowodowego. Jej stanowisko nie zmieniło wyroku większości.
Poza roszczeniami konstytucyjnymi możliwe drogi obejmują roszczenia deliktowe na gruncie prawa stanowego, działania regulacyjne i zmiany ustawowe.
