Sąd Najwyższy Nowego Meksyku 9 września 2026 roku uznał Stephena Aaronsa za winnego bezpośredniej obrazy sądu po tym, jak w jego piśmie apelacyjnym znalazły się zeznania czterech całkowicie wymyślonych świadków, inne fałszywe wypowiedzi oraz błędne opisy precedensów. Aarons ma zapłacić 5000 dolarów na rzecz State Bar of New Mexico Client Protection Fund, został skierowany do postępowania dyscyplinarnego i nie może występować przed tym sądem do czasu jego zakończenia.
Najważniejszy wniosek z tej sprawy jest prosty: odpowiedzialność ponosi prawnik, który podpisuje i składa pismo. To, czy treść powstała przy pomocy ChatGPT, młodszego prawnika czy innego narzędzia, nie zwalnia go z obowiązku sprawdzenia każdego faktu i argumentu.
Co postanowił Sąd Najwyższy Nowego Meksyku
Sąd uznał, że pismo przygotowane z pomocą AI było na tyle nierzetelne, iż nie mogło pozostać w aktach. W ramach sankcji:
- stwierdził bezpośrednią obrazę sądu;
- nałożył na Stephena Aaronsa grzywnę w wysokości 5000 dolarów;
- skierował sprawę do organu dyscyplinarnego;
- tymczasowo zabronił mu występowania przed Sądem Najwyższym Nowego Meksyku;
- wykreślił wcześniejsze pisma złożone w sprawie;
- nakazał wyznaczenie Oscarowi Renee Sandovalowi nowego obrońcy.
Sankcja nie wynikała z samego faktu użycia ChatGPT. Problemem było złożenie niezweryfikowanych treści jako argumentacji procesowej oraz konsekwencje, jakie poniósł klient.
Błędy w piśmie przygotowanym z pomocą AI
Sąd wskazał czterech całkowicie wymyślonych świadków: Officer Michelle Amarillo, Officer Sanchez, Manal Al-Jibury i Teresa Marquez. Ich zeznania nie pochodziły od istniejących osób występujących w sprawie.
To jednak nie był jedyny rodzaj błędu. Pismo zawierało również:
- fałszywe wypowiedzi przypisane realnym osobom lub osobom z błędnie podanymi nazwiskami;
- nieprawdziwe przedstawienie relacji świadków;
- niedokładne opisy prawdziwych precedensów prawnych.
Te kategorie mają znaczenie. Zmyślony świadek to inny problem niż prawdziwa osoba, której przypisano nieistniejącą wypowiedź, a błędne streszczenie prawdziwego orzeczenia nie jest tym samym co całkowicie fikcyjny precedens. W praktyce wszystkie te błędy podważyły jednak wiarygodność złożonego dokumentu.
Aarons powiedział, że do ChatGPT wprowadził między innymi komputerowy transkrypt z Rev.com, akta sprawy, opis zagadnień apelacyjnych i materiały ujawnione w toku postępowania. Według jego relacji korzystał z wersji ChatGPT opartej na modelu OpenAI o3. Ten szczegół pochodzi z jego opisu wykorzystanego narzędzia.
Skutek dla Oscara Renee Sandovala
Konsekwencje nie zatrzymały się na karze dla prawnika. Oscar Renee Sandoval, skazany w lutym 2025 roku na dożywotnie pozbawienie wolności po wyroku za morderstwo, stracił dotychczasowe pisma apelacyjne. Sąd nakazał wyznaczenie mu nowego obrońcy, a apelacja ma być prowadzona w kadencji 2026–27.
| Data lub okres | Wydarzenie | Skutek dla apelacji |
| Luty 2025 | Oscar Renee Sandoval został skazany na dożywotnie pozbawienie wolności po wyroku za morderstwo. | Sprawa trafiła na drogę apelacyjną. |
| Sierpień 2025 | Stephen Aarons złożył pismo apelacyjne zawierające fałszywe treści. | Dokument stał się przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym Nowego Meksyku. |
| 9 września 2026 | Sąd uznał Stephena Aaronsa za winnego bezpośredniej obrazy sądu i zastosował sankcje. | Wcześniejsze pisma wykreślono, a sąd nakazał wyznaczenie nowego obrońcy. |
| Kadencja 2026–27 | Apelacja ma być prowadzona z nowym pełnomocnikiem. | Sprawa ma toczyć się dalej po przygotowaniu nowej reprezentacji. |
Dlaczego weryfikacja pozostała obowiązkiem prawnika
Sąd potraktował ChatGPT jako narzędzie, a nie stronę odpowiedzialną za złożenie pisma. Decydujące było to, że prawnik podpisał dokument i przedstawił go sądowi bez sprawdzenia zawartych w nim twierdzeń.
To ważne rozróżnienie także poza salą sądową. Model językowy może stworzyć tekst brzmiący przekonująco, ale płynny styl nie potwierdza prawdziwości nazwiska, cytatu, zeznania ani podstawy prawnej. W tej sprawie błąd nie polegał na niezgrabnym sformułowaniu. Pismo zawierało osoby, wypowiedzi i opisy prawa, które nie odpowiadały materiałowi procesowemu.
Sąd Najwyższy Nowego Meksyku skierował Stephena Aaronsa do postępowania dyscyplinarnego i na czas tego postępowania ograniczył jego występowanie przed sądem. Dla Oscara Renee Sandovala najważniejszy skutek był bardziej praktyczny: wadliwe pisma usunięto, a jego apelacja musi być prowadzona przez nowego obrońcę. To właśnie ten koszt — poniesiony przez klienta, a nie przez narzędzie — najlepiej pokazuje, gdzie w sprawach z użyciem AI zaczyna się realna odpowiedzialność.
