Vóór MS-DOS was er CP/M, en vóór de IBM PC waren gebruikers afhankelijk van zeer uiteenlopende platforms. De computermarkt was in wezen het Wilde Westen, en de overdraagbaarheid van software stond niet bepaald hoog op de prioriteitenlijst van ontwikkelaars, maar in 1978 kwam er een uitzondering op de regel: WordStar. Dit tekstverwerkingsprogramma was niet de eerste in zijn soort, maar de aanpak ervan leidde tot de ontwikkeling van versies die sterk op elkaar leken, waardoor de overstap van het ene systeem naar het andere werd vereenvoudigd.
De geschiedenis vertelt ons dat de eerste tekstverwerkingssoftware Electric Pencil was, gemaakt door Michael Shrayer in 1976 voor de Altair 8800. Electric Pencil vereiste 8 kilobyte RAM en werkte zowel op de Zilog Z80 als op de Intel 8080, maar Shrayer ontdekte dat hij tientallen speciale edities moest voorbereiden die door zijn klanten werden aangevraagd. Omdat hij dat proces beu was, huurde hij meer programmeurs in om die last te dragen (de beschikbare informatie geeft aan dat er 78 verschillende versies bestonden).
Electric Pencil bevestigde zonder enige twijfel dat het maken van digitale documenten haalbaar was. Gezien zo'n vraag liet het aanbod niet lang op zich wachten, en in 1978 verscheen een van de eerste imitators van Electric Pencil, genaamd WordStar. Ontwikkeld door John Robbins Barnaby voor het bedrijf MicroPro International van Seymour I. Rubinstein, werd dit tekstverwerkingsprogramma een van de meest gebruikte programma's ter wereld (de distributie met de Osborne 1 hielp daar enorm bij... net als piraterij), en de overgang naar MS-DOS deed zijn populariteit alleen maar toenemen.
WordStar: Een supernova onder de tekstverwerkers
Nu was WordStar verre van een ideale software. De eerste handleidingen waren verschrikkelijk, de prestaties van de ports lieten veel te wensen over, en de complexiteit van de interface ontging de media uit die tijd niet, maar ondanks die moeilijkheden was het de nummer één op de markt. Het WYSIWYG-profiel (What You See Is What You Get) en de niet-document-modus voor het openen van bestanden (zeer geliefd bij programmeurs) plaatsten het op een ander niveau dan de rest.
Ik besloot te proberen om tenminste een deel van dit artikel te schrijven in versie 4.0 van WordStar. Hoewel de ervaring niet geheel aangenaam was (ik ben een beginner die na de oorspronkelijke build is geboren), was het ook niet catastrofaal. Logischerwijs ontbreken ingebouwde tutorials volledig, en voor elke vraag of opmerking moeten we het Readme-bestand laden, of als alternatief terugkeren naar de handleidingen.
De officiële tekst voor WordStar 4.0 staat op het punt om de 400 pagina's te bereiken, en meer dan een handleiding is het een echte trainingsgids. Een van de eerste dingen die ik in deze omgeving leerde, is dat Ctrl+B is je vriend: elke wijziging of secundaire aanpassing kan de uitlijning van het document verpesten, en met Ctrl+B geven we WordStar de opdracht om die te corrigeren.
Ik moet bekennen dat ik veel moeite heb gehad om de tekstuitlijning te begrijpen. In de standaardconfiguratie is deze in WordStar 4.0 ingeschakeld, maar ik had een paar extra minuten nodig om de optie te vinden die de tekst links uitlijnt. Ik erken ook dat ik niet de moed had om de situatie van linialen en marges te verkennen, maar het onderste deel van de interface is relatief intuïtief en gedraagt zich vergelijkbaar met Norton Commander, met functietoetsen gekoppeld aan specifieke opdrachten (vet, onderstreept, enz.). Kortom, WordStar is 100 procent een programma uit de jaren '80: moeilijk aan de oppervlakte, maar het kan worden beheerst door pure brute kracht.
«En als ik het op Windows wil?»
Eerlijk gezegd denk ik dat je je veel comfortabeler zult voelen met een moderne tekstverwerker, maar WordStar heeft enkele zeer prominente gebruikers gehad. In augustus 2015 deelde Anne Rice haar waardering voor WordStar op haar Facebook-profiel, en niemand zal snel het interview met George R. R. Martin in het programma van Conan O'Brien vergeten, waarin hij toegaf dat WordStar 4.0 zijn geheime wapen is:
Hoe dan ook... als je op zoek bent naar een ervaring die lijkt op de originele WordStar, kan ik WordTsar aanbevelen, dat in feite werkt als een kloon van versie 7.0D. Het was zelfs erg nuttig voor mij bij het laden van het document dat ik in 4.0 schreef, het opslaan in RTF-formaat en het importeren van de inhoud hier. Veel plezier!
